COLUMN Iets nuttigs doen voor de medemens

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff wil dat mensen in de bijstand gekort worden, tenzij ze bewijzen dat ze nuttig zijn. Om het principe van wederkerigheid te waarborgen, moeten bijstandsontvangers een tegenprestatie leveren. Dijkhoff kreeg afgelopen maand voor deze uitspraken een daverend applaus van zijn mede-VVD’ers in de zaal.

Er is over zijn woorden al veel stof opgewaaid, maar laten we vooral eens goed kijken naar de ideeën erachter. Want wat is nuttig? Wat is wederkerigheid? En wat is een tegenprestatie?

Nuttig, is dat boodschappen doen en avondeten koken voor jezelf of voor je gezin of partner, een boek lezen, een borduurwerkje maken? Wederkerigheid, is dat houden van je familie, luisteren naar de grote en kleine verdrietjes van je kinderen of je familieleden, het begeleiden van je kinderen naar de volwassenheid? Tegenprestatie, is dat dankbaar zijn voor je ruime inkomen en hoge sociale positie en die dankbaarheid maximaal retourneren naar de samenleving door fatsoenlijk belasting te betalen en mededogen te tonen voor minder fortuinlijken?

‘Iets terugdoen’ bestaat al en heet arbeid

Als echte VVD’er stelt Dijkhoff menselijke waarde gelijk aan economisch nut. Je moet ‘iets terugdoen’ voor de samenleving, omdat anders het principe van wederkerigheid ondermijnd wordt. Dat ‘iets terugdoen’ moet wel zichtbaar zijn, zoals vrijwilligerswerk. Maar dat systeem bestaat al, en heet arbeid. Dat je betaald wordt voor het werk dat je doet en dat je daarvan kan rondkomen.

Het is precies dit systeem dat in de afgelopen decennia vakkundig om zeep geholpen wordt, niet in de laatste plaats door de VVD zelf. In het onderwijs en in de zorg, maar ook elders wordt te veel werk door te weinig mensen gedaan en worden de mensen die het meest concrete werk doen het slechtst betaald, tegen almaar afbrokkelende arbeidsvoorwaarden. Bestaanszekerheid is er voor de happy few, en voor de rest dreigt het precariaat met als dieptepunt de bijstand: een zwart gat waarin je verdwijnt en nooit meer uitkomt.

Korten zorgt ervoor dat mensen minder kunnen bijdragen

Dijkhoff wil dat mensen met pech weliswaar opgevangen worden, maar ook gestimuleerd worden om direct weer op eigen benen te staan. Daartoe wil hij ze beroven van een bestaansminimum. Korten is niet zielig, maar juist een prikkel om je best te doen, zegt Dijkhoff.

Daarmee gaat hij dwars in tegen de kennis over stress en zelfredzaamheid. Hoe meer stress, des te minder energie er over blijft om iets anders te doen dan proberen te overleven, zo stellen Harvard-econoom Sendil Mullanaithan en Princeton-psycholoog Eldar Shafir in hun boek Schaarste. Een fatsoenlijk bestaansminimum zorgt er juist voor dat mensen minder hoeven te overleven en meer kunnen bijdragen. Korten zorgt ervoor dat mensen minder kunnen bijdragen in plaats van meer. Dit geldt voor alle mensen, hoog en laag opgeleid, jong en oud.

Mensen in de bijstand hebben de meeste stress en de laagste status

Maar juist in de bijstand zit de groep mensen die in hun leven toch al de grootste klappen hebben gekregen. Of die wel willen en kunnen werken, maar voor wie de banen er domweg niet zijn. Juist voor die mensen werken financiële prikkels het minst, omdat zij de sleutel naar werk niet in handen hebben.

Het probleem van mensen in de bijstand is dat ze overal uit geflikkerd zijn. Uit alle systemen. Ze hebben de meeste stress en de laagste status. En wie denkt dat de bijstand een luilekkerland is, moet daar maar eens vijf jaar in gaan zitten, zonder perspectief, zonder aansluiting (voor familiebezoek is geld nodig), en vooral zonder respect van anderen.

Hoe nuttig zijn mensen met een zeer hoog inkomen?

Het is wonderlijk dat Dijkhoff zich druk maakt over de nuttigheid van mensen in de bijstand. Hoe nuttig zijn mensen met een zeer hoog inkomen of diverse commissariaten? Is het niet vreemd dat juist de mensen die het meest concrete, het meest nuttige werk doen het laagst betaald worden tegen de slechtste arbeidsvoorwaarden? Dat een helpende in de zorg, die van de vroege morgen tot de late middag huishoudelijk werk doet bij mensen die dat niet zelf kunnen, dit moet doen voor minder dan een tientje per uur en de benzinekosten van haar autootje zelf moet betalen? Tegen een flexibel contract van achttien uur per week waarvan ze niet  kan rondkomen?

Nuttigheid is in onze samenleving juist niét iets wat economisch het meest loont. Dan zouden zorg en onderwijs immers de best betaalde banen opleveren. Met hun huidige afbraak van sociale zekerheden en solidariteit in de samenleving, en met de vele luizenbaantjes en fraudeschandalen scoren de VVD’ers zelf bedroevend laag op de nuttigheidsschaal.

Typisch neoliberaal trekje: alles in geld uitdrukken

Het is een typisch neoliberaal trekje om de menselijke waarde afhankelijk te maken van hoe nuttig je bent. Een wereldbeeld waarin de economie centraal staat, waarin alles in geld uitgedrukt is. Waarin mensen alleen uit zijn op persoonlijk gewin en de overheid vooral als taak heeft om die mensen in het gareel te krijgen en te houden, ten behoeve van de vrije markt. Waarin misbruik en luiheid de grootste angsten zijn, waarin mensen almaar geprikkeld moeten worden om zich vooral te bewijzen als nuttig, gestuurd door plucheklevers die nog eens smakelijk lachend aan de borrel gaan, hun vermogen veiliggesteld door handige fiscale trucs.

Deze economische kijk is een rechtstreekse aanval op fundamentele intermenselijke solidariteit, waarin menselijke waarde niet aan condities onderhevig is, waarin je niet lief of aaibaar hoeft te zijn voor een fatsoenlijke behandeling, waarin je niet extreem dapper hoeft te zijn voor een verblijfsvergunning.

Het is makkelijker om naar beneden te trappen

De focus op misbruik en vermeende fraude, waarbij veruit de meeste media én onderzoeksaandacht uitgaat naar de 86 miljoen euro uitkeringsfraude en de minste aandacht naar de 18,5 MILJARD euro per jaar die wordt witgewassen en de 8,2 MILJARD belastingfraude, maakt mensen argwanend en controlerend tegenover elkaar, waarbij het makkelijker is om naar beneden te trappen dan omhoog te verwijten.

Dijkhoff helpt daar nog een handje aan mee door – met zijn bewering dat mensen in de bijstand eerst maar eens onze taal moeten leren – vooral buitenlanders als zondebokken aan te wijzen. Vreemdelingenhaat doet het toch al goed dezer dagen.

Als we het toch over wederkerigheid hebben, laten we de aanpak van witwassen en belastingfraude dan eens centraal stellen. Met de opbrengst kunnen we de zorg en het onderwijs van de rand van de afgrond redden. En laten we die mensen die we buiten de samenleving hebben geplaatst bij wijze van tegenprestatie eens ruimhartig schadeloosstellen. Het verdelen van werk en geld is immers een politieke keuze en armoede en buitensluiting zijn dat dus ook. En als we toch kritisch naar nuttigheid gaan kijken, dan mogen Dijkhoff en zijn VVD-vriendjes als eersten op het hakblok.

Mieke van Stigt is socioloog en pedagoog en columnist van Sociale Vraagstukken.

Foto: EU2016 NL (Flickr Creative Commons)

Dit artikel is 15643 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (46)

  1. Klaas, geld bestaat niet. Alles in ruilwaarde uitdrukken is relatief. Wederkerigheid begint met vertrouwen.

  2. Misschien kan dijkhoff beter verzinnen om tweeverdieners te verbieden. Blijft er ook wat echt werk voor anderen over. Snapez le vous le problem

  3. Dank voor je artikel
    Deze man ,een pion van Rutte, is voor mij diep gevallen
    Dom van hem en dat voor de slimste mens.

  4. Het is verontrustend hoe dom politici vaak zijn. Te dom om het zelf door te hebben. Zelfs met in-your-face voorbeelden als Trump, en de toenemende wens binnen Europa om de EU te verlaten. De zogenaamde liberalisering van allerlei voorheen staatsondernemingen (zorg, ov, volkshuisvesting, energie) heeft vooral mensen met geld veel geld opgeleverd, en heeft de mensen die het concrete werk doen vogelvrij verklaard. Als nuttigheid in economische waarde moet worden uitgedrukt, zeg dan dat je 2/3 van je inkomen boven modaal moet “teruggeven aan de samenleving”, en 4/5 van alles boven Balkenende, after taxes.

  5. Wat eenzuivere analyse van de situatie. Mijn compliment
    Ik hoop dat Dijkhof en de rest zullen inbinden en dat de plannen niet door gaan.

  6. Ik heb deze bijdrage met veel plezier gelezen, een krachtig tegengeluid. Ik erger mij al jaren mateloos aan het liberale denken van de VVD, waar het criminaliseren van sociale groepen onderdeel is van het gepredikte beleid. En aan die donkere tunnel van ergenissen kwam zeker geen eind toen visionair Dijkhoff zijn visie voor de toekomst bij Jeroen Pauw zat te propageren. Maar uw stuk geeft mij hoop dat een beter Nederland zonder de VVD mogelijk is. Al een belletje gehad van Jinek of Pauw?

  7. Iets terug doen voor de samenleving kan ook betekenen iets sociaals. Iets dat niet in geld uit te drukken is. Als Dijkhof dit bedoeld is het m.i. in orde. Mensen zonder pardon dwingen door ze te korten lijkt mij eerder een straf dan een maatregel. De straf zou moeten gelden voor mensen die misbruik maken. De maatregel voor mensen die hulp nodig hebben. Van die laatste groep zijn er genoeg.

  8. Heel goed geschreven artikel! Nu nog zorgen dat iig Klaas het onder ogen krijgt…zou het hem aan het denken zetten over hoe fout deze denkbeelden zijn?

  9. Klopt. En het is ook een smerige retorische truuk van Dijkhoff om te zeggen dat “er een tegenprestatie verricht moet worden” in de bijstand. Dat is namelijk al lang zo ! maar zijn opmerking suggereert ( en suggestie is veel sterker dan een uitspraak) dat dat niet zo is.

  10. Dan zijn we nog al die vrijwilligers vergeten die participeren, mantelzorg ers, buren hulp en andere organisaties die klaar staan en dat allemaal gratis onder de mantel der liefde doen.
    Als je dat op waarde zet is het onbetaalbaar.
    Hij moet zich diep schamen

  11. Zo makkelijk als je inkomen afkomt van de samenleving en door alles af te schaffen jezelf daarmee meer loonsverhoging permitteert. Hoe de bevolking rond moet komen van een inkomen waar je nauwelijks nog van kunt leven is niet belangrijk. Zolang de “heren en de dames” in Den Haag maar alles kunnen doen wat ze willen. Zelfs onkosten aftrekken die bij hun functie horen doen ze zonder enige schaamte.
    Ik daag ze uit om een jaar lang te ruilen met iemand die niet rond kan komen en zelfs afhankelijk is van de voedselbank. Laat maar zien dat wat jij pretendeert te doen is.

  12. Laat Klaas eerst maar eens goed onderzoeken hoe mensen in de bijstand zijn beland voordat hij oordeelt over nuttigheid.
    Zolang er nog voedselbanken nodig zijn in Nederland is er nog veel te doen voor de politici. Of denken zij dat mensen daar voor hun lol heen gaan?

  13. Wat een heerlijk helder betoog.
    Tja ook onze Klaas kan het niet laten om eens flink uit de populistische hoek te komen. Misschien heeft een hete adem in de stemmersnek hier wel iets mee van doen

  14. Is Dijkhof zelf nuttig voor onze huidige maatschappij. Voorlopig heeft de VVD met PvdA in het vorige kabinet alle sociale voorzieningen, waar de werkende salariseisen voor hebben ingeleverd, omzeep geholpen. Het wordt tijd dat er het Nationaal Zorg Fonds komt

  15. Weer een van de VVD????Hoe kom je als vijftiger tegenwoordig aan een baan,en ook in bepaalde gemeente,s zijn er geen UWV-kantoren meer.VR/W /WERK,wordt niet door iedereen als werk gezien,maar dan doe je toch iets terug voor de maatschappij.Asiel-zoekers krijgen tegenwoordig voorrang op de arbeidsmarkt en de geboren nederlander uit nederlandse ouders geboren hebben het nakijken,als de heren-dames van de politiek eens wat van hun LOON inleveren en daar dan banen voor creeren vooral de personen boven een bepaalde leeftijds groep,zou dit een heleboel personen wwer een normaal bestaans recht geven.Niet LULLEN maar POETSEN?????

  16. Hierbij wil IK de VVD,met klem vragen om eens wat tedoen voor personen boven de ,Ik doe drie dagen vr/w/werk.Met veel genoegen ,de controle door de gemeente,s is beneden peil,asielzoekers hebben het voor het zeggen daar worden banen met loon voor gezord.Als de heren-dames van de politici ens wat van hun loon inleveren dan scheppen ze banen voor al dez vijftigers die niet volens de vvd aan hun eisen voldoen een baan,of een omscholing met recht op een baan.niet lullen maar poetsen.

  17. Zo zou ik mijn vis gefileerd willen hebben! Alle spijkers op de kop geraakt. Dag Dijkfhoff en je partij van graaiende egoïsten.

  18. Stigts’ ‘hate-speech’ getiteld: ‘iets nuttigs doen voor de mensheid’ mag gezien snelle, instemmende commentaren, enig succes niet worden ontzegd. Wat vreemd is, want pleegt Stigt je vanaf haar foto Gioconda-achtig aan te staren, mag nu van haar toch een aantal VVD-ers op het ‘hakblok’, zeg maar ruwweg of ouderwets onder de Guillotine. Alsof VVD-ers niet onze medemensen blijven, hoe slecht van aard ze nu eenmaal zijn. Allemaal!

    Maar nu mijn reactie op S. opstel als geheel.
    Ruil veronderstelt twee partners A en B die elkaars verschillende produkten / diensten waarderen.

    RUIL ELEMENTAIR. A biedt B een partij bananen aan waarvoor hij een deel van B’s kokosnoten terug wil hebben. Als B op dat voorstel ingaat, is er sprake van ruil. Weigert B, is er geen ruil. Nu gaat A te soebatten en zeggen dat hij zo z’n best heeft gedaan om die bananen te kweken en dat zijn vrouw ziek is en dat hij niet zonder die noten kan. Indien dan B onder indruk van A’s verhaal, hem onverplicht toch maar wat klappernoten gunt, is er geen sprake van RUIL, maar van GIFT.

    Gift en Ruil hebben een relatie met elkaar. De Ruil is normaal, sociaal, de Gift a-sociaal, apart. De relatie tussen Ruil en Gift gaat verder en dieper, maar dat werk ik hier niet uit. Dit elementaire begrip van Ruil pas ik hedendaags-figuurlijk toe.

    Een moderne Nederlander A kan financieel niet rondkomen en vraagt via zijn NL-Sociale Dienst een uitkering aan. Wordt zij bewilligd, is dat een Gift. Nu kan het zijn dat A wat je noemt een sociaal, meelevend figuur is. Doet thuis altijd de afwas voor zijn vrouw, schenkt in een Bejaarden-Tehuis gratis koffie en verricht onvermoeibaar vrijwilligerswerk bij het naburig vluchtelingencentrum. Maar deze verdiensten, hoe eventueel nuttig, medemenselijk enz. ook, tellen niet mee op het effectieve moment van de uitkering. De Uitkering is derhalve een Gift. Een Gunst om zo te zeggen. Vroeger zou je van genade hebben gesproken, wat zelfs nu nog zo gek niet is om te schrijven. De ‘Uitkering’ is zeker een uitvloeisel van een Christelijk beginsel, een religieus principe – diakonie! – in een culturele praktijk overgegaan. Misschien iets voor een cultuur-socioloog.

    Nederland heeft de Gift genaamd Uitkering deels gecollectiviseerd en gecentraliseerd. Wie komen ervoor in aanmerking? Ik denk aan: geestelijk en lichamelijke invaliden, verder aan pechvogels, die (tijdelijk) niet zelf in hun eigen primaire levensonderhoud kunnen voorzien. En je moet Nederlander zijn. In Afrika en Afghanistan doen ze weinig of niet aan uitkeringen. Een deel van onze massa-immigratie laat er zich door verklaren.
    Van die valide ‘pechvogels’ mag je verwachten dat ze na verloop van tijd weer in het in het reguliere arbeidsproces worden opgenomen, sommigen na bijscholing. Bereidwilligheid tot deelname aan herscholing die hun kansen op de reguliere arbeidsmarkt vergroot, mag van ze worden verwacht subsidiair geëist. Dat andere mensen grootscheeps stelen en er meer wegkomen, geeft geen vrijstelling. Dat weet iedereen met een greintje fatsoen. De materiële vorm van de Gift = Uitkering wordt immers opgebracht door een zwoegende markt, i.e. massa’s mensen die op tijd uit hun bed moeten opstaan, door hun bazen worden afgeblaft en staande in overvolle treinen bij hun werk moeten zien te komen. Ligt dan solidariteit van uitkeringsgerechtigden met die arbeiders niet meer voor hand, dan die met politieke zwendelaars van welke partij ook. Moreel gesproken.

    Overigens veracht ik de VVD.

  19. Een van de argumenten is dat neo liberalen alles in geld willen meten. Maar weet u een andere en betere meet eenheid? Daar waar dat gebeurd is liep het dramatisch af voor de inwoners, binnen de EU in Griekenland daarbuiten in Noord Korea, Venezuela, Argentinie etc.

  20. De personen die deze “aanbevelingen” verkondigen staan dermate hoog op de maatschappelijke ladder dat ze de vernederende opmerkingen naar de personen aan de onderkant keihard verkondigen!!!!!! Heel goed dat er ook personen zijn die wel begrip tonen en opkomen voor deze zwakkeren

  21. Dit systeem is wat ze willen: mensen door nood afhankelijk van de Staat maken! Een gevaarlijke organisatie die slavenarbeid afdwingt op straffe van, Arbeit macht frei systeem. Er is nog veel meer in de maak uit vergangen periode.. Er staat ons nog heel wat te wachten als boze plannen doorgaan. Uit de uitkering door zelfredzaamheid is het beste…

  22. Mieke van Stigt,

    Mooi deze invalshoek en vanuit een wederkerigheid gesproken mag een 1 op 1 moment oftewel een VVD reactie
    niet uitblijven… zoveel actieve leden blijven stil.

  23. Het is zo gemakkelijk om vanalles te zeggen en te doen met een dik salaris.
    Er zijn inderdaad mensen die misbruik maken van het sociaal stelsel, maar dat is relatief een klein precentage. Kijk aub verder dan uw neus lang is mijnheer Dijkhof met korten wordt het probleem niet opgelost maar komen er vele andere problemen voor in de plaats.

  24. Het onderwerp en de motivitatie laat de armoede van het VVD beleid zien. Kritiekloos naar eigen functioneren, gekemerkt door fraude en vriendjes politiek, maar focussen op de kwetbare groepen als gehandicapten en sociaal zwakkeren!

  25. het is heel gemakkelijk om een oordeel te vellen met mensen in de bijstand, veel van die mensen willen wel werken maar de banen zijn er niet, tegenwoordig word er bij appie al hbo gevraagd, om vakken te vullen, leer mensen maar hoe ze beïnvloed worden door allerlei reclametrucs door de grote jongens, die de gedachten hebben hoe komt jou geld in mijn zak, en wie kan ik het minst betalen zodat ik drie keer in de week uit eten kan gaan, als elke vvd iemand zou steunen met geld kennis om voorruit te komen zijn we al een heel eind, in plaats van liggen lullen om de bijstand nog meer te korten, daarbij een ander helpen mag je ook nog voor oppassen want je wordt zo gekort op je uitkering

  26. Helemaal mee eens. Ik werk voor twee werkgevers en ik heb nog steeds bijstand nodig om rond te komen. Ik mag niks extra houden, ook geen eindejaarsuitkering, mijn collega’s krijgen dat allemaal wel.
    Iemand die helemaal niks doet, heeft ook 900,– .

  27. Dank! ‘Met behoud van uitkering’ is geen luxe maar uitbuiting.

    Deze plannen zijn de zoveelste klap voor iedereen die uit de Wajong of andere ziekte-uitkering gezet is. Zij zijn nuttig genoeg bevonden voor een baan, dus dat mogen ze bewijzen. Onder het minimumloon ook nog.

    En voor wie wel gezond de bijstand in ging: je ziet de uitputting van bijstandsgerechtigden die elke 3 maanden wisselen van horeca ‘stageplaats’. Ziekmelden is gekort worden. Slavernij bestaat nog steeds.

  28. Zieliger dan zielig kan je Klaas niet moemen. De mens is volgens hem een productiemiddel. Inzetten om geld op te brengen. Weg met de mens die niet kan functioneren. Wanneer heb ik dat meer meegemaakt…alweer meer als 70 jaar geleden, …

  29. Goed en duidelijk artikel, en een van de best mogelijke manieren om van figuren zoals Dijkhoff af te komen ,of de partij waarvan hij deel uitmaakt geen stem meer geven tijdens verkiezingen.
    De VVD is een partij waar deals worden gemaakt met een crimineel ( Teeven ) zogenaamd in het landsbelang en de partij die weinig waarde hecht aan de waarheid, bonnetjes affaire en leugens , kreten als nooit gezien of andere ontkenningen. Mijn mening is dat het standpunt heerst bij deze partij VVD belang gaat boven landsbelang .

  30. Dit artikel is een nuttige bijdrage voor de medemens.
    18,5+8,2=26,2 miljard maal dank!

  31. De wens van de gedachte is meer kiezers, dit is optimistisch rechts redeneren opvallend voor de vvd welke over het algemeen negatief rechts is.
    Tis niet aders dan Janmaat, Bolkesteyn, Fortuyn, nalullen, in deze nauwe geul van sociaal drama is er best wel betonning aan te brengen dat is wat de beste man probeert uit te leggen, en als je buigen de netonning vaart loop je knalhard aan de grond.
    Pikzwarte boten komen je dan redden.
    Mvrgr Chris

  32. Ooit was er een partij in Nederland die met verve streed tegen dit verderfelijke ideëengoed.
    Ergens liggen nog de vertrapte ideologische veren die te gretig waren afgeschud.
    Het wordt tijd dat bevlogen mensen die veren weer herontdekken en een partij oprichten die streeft naar verheffing en solidariteit.
    De npvda?

  33. Het verhaal van Dijkhof maakte me woedend; Mieke van Stigt trekt de boel weer recht

  34. Ben met stomheid geslagen….En heel verdrietig. Zo gaat men toch niet met de medemens om, die alle moeite heeft om de dagen door te komen.
    Als apen hoog willen klimmen, ziet men straks zijn kale billen. Spreekwoord uit de jaren 50.

  35. Klaas, iets nuttigs doen voor de medemens? Haal die miljarden belastingfraude van Shell maar terug. Dat lijkt me pas echt nuttig!

  36. Wat een sterk en goed geargumenteerd artikel! (In tegenstelling tot de VVD retoriek!)

    En nog iets..
    Welke tegenprestatie is dan volgens de VVD nodig om miljarden euro’s te drukken uit het niets?
    ( doelend op de geldontwaarding die plaatsvindt om de rente te drukken omdat het economisch systeem in elkaar zakt)

    Dat is juist het tegenovergestelde!

  37. HPax, ik snap je redenatie, maar het is toch niet helemaal correct.
    Ten eerste, het letterlijk nemen van het hakblok is een beetje vergezocht. Met een klein beetje inlevingsvermogen kun je begrijpen dat dit metaforisch bedoeld is.

    Hetzelfde geldt voor je vergelijking van Ruil en Gift. Ook al geef je zelf aan dat dit een oppervlakkige vergelijking is en in werkelijkheid dieper gaat, ben ik eerder van mening dat deze vergelijking verouderd is, en alleen nog thuishoort is de economie-boekjes voor de onderbouw middelbare school, waar het ontstaan van onze economie wordt uitgelegd.

    Het is een open deur intrappen door op basis van deze definitie de bijstand als een gift te zien. Echter, wanneer je de evolutie van onze maatschappij erbij betrekt, kun je niet anders dan concluderen dat er een tussenvorm is ontstaan. We leven nu eenmaal niet (meer) in een darwinistische maatschappij. Ik vind de vergelijking met ontwikkelingslanden dan ook niet comme il faut. Zelf een VVDer zou (net) geen maatschappij willen waarin de armen bedreigd worden met de hongersdood. Maar er is een raar soort situatie ontstaan, waarin de maatschappij je afhankelijk heeft gemaakt van geld, en daarbij behoort ook de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat elk mens geld heeft. Een simpel voorbeeld is het feit dat de overheid van je eist dat je je kunt legetimeren met een geldig bewijs. Zij bepalen wat geldig is, maar je moet er wel voor betalen.

    Daarnaast heb je ook pseudo-giften, zoals huurtoeslag. Veel mensen zijn hiervan afhankelijk omdat ze anders hun huur niet meer kunnen betalen. Dit komt vooral door de volstrekt achterlijke huurprijzen van tegenwoordig. Als burger denk je dat deze huurtoeslag een vriendelijke gift is van de overheid, maar in werkelijkheid is het een doorgeefluik aan de vastgoedsector. Beter zou de overheid de huurprijzen aan banden kunnen leggen, en niet met belastinggeld strooien.

    We hebben in de loop der eeuwen (en zeker sinds 1848) een maatschappij opgebouwd, waar iedereen in elk geval zou moeten kunnen overleven. Het is een kwestie van sociaal of kapitalistisch denken wat hierin rechtvaardig is, maar in de loop der jaren hebben beide kampen hierin bepaalde winsten geboekt. Echter, de laatste jaren worden de winstpunten aan de sociale kant afgebroken, en er wordt op subtiele wijze gebouwd aan winstpunten aan de kapitalistische kant.

    De hele neo-liberale privatiseringsgolf is een groot voorbeeld van een klinkklare leugen. Het volk werd bijvoorbeeld wijs gemaakt dat onder invloed van concurrentie de energieprijzen (of de zorgkosten, vul maar in) zouden dalen. Terwijl je op je vingers kunt natellen:
    1 kosten overheid-energie = 0 (geen winst) + grondstoffen + arbeid
    2 kosten privaat energie = WINST* + grondstoffen + arbeid
    * hierbij laat ik de vette bonussen en de ceo- en managers-salarissen nog even buiten beschouwing
    # 2 wordt sowieso altijd duurder.

    ==============

    Maar goed, weer even terug naar de bijstand. Het verhaal van Mieke klopt volledig. Helaas ben ik ervaringsdeskundige. Voor de buitenstaander is het alsof je leven bestaat uit “elke dag lekker uitslapen”. Nou, als mijn kind niet naar school had gemoeten, had dat inderdaad zo geweest. En daarmee heb je dan ook meteen lekker het enige voordeel te pakken dat het hebben van een bijstandsuitkering bevat.
    Want verder bestaat je leven uit stress. Het eind van de maand haal je net wel, maar vaak ook net niet. Tegenwoordig staan incassobureaus te trappelen om je leven tot een hel te maken, dus wanneer het weer eens niet lukt om een rekening niet op tijd te betalen, word je bloednerveus. Je wordt behandeld alsof je een crimineel bent.
    Je schaamt je dood. Je weet dat anderen moeten werken en belasting betalen, zodat mijn bijstand betaald kan worden. Ik heb een goede (universitaire) opleiding en had niet gehoopt ooit van de bijstand afhankelijk te hoeven zijn. Maar ik werd in 2001 ziek. Vanwege mijn trots, en het niet willen accepteren van een uitkering, ben ik nog bijna 10 jaar door blijven ploeteren. Hierdoor zijn mijn gezondheidsproblemen chronisch geworden, en zit ik nu al 8 jaar thuis. Ik maak de buren wijs dat ik zzp-er ben, om zo mijn schaamte te verbloemen. Maar eigenlijk kan ik helemaal niks.
    Elke dag gaat voorbij met de angst dat mijn hart ermee stopt, en dan heb ik nog niet eens werk. Ja, op de goeie dagen ga ik even met het hondje van de bejaarde buurvrouw lopen of doe boodschappen voor haar. Of ik geef (gratis) wat bijles aan vriendjes van mijn kind. Maar dat wordt niet als “vrijwilligerswerk” gehonoreerd, omdat dat niet via een of ander controllerend orgaan gaat. En dat wil ik ook niet, want vaak voel ik me te ziek, en wil dan gewoon kunnen afzeggen.

    En voor al die hard-werkende mensen. Is het zo vervelend, dat werken? De meeste mensen om me heen werken. Verreweg de meeste daarvan zijn heel blij met hun werk. Hebben er voldoening in, hebben er veel sociale contacten, hebben aan het eind van de maand niet de angst dat ze hun rekeningen niet kunnen betalen, en kunnen elk jaar lekker op vakantie. Ze zijn blij met hun baan als jurist, gedragswetenschapper of laborant. Niet dat ze nooit problemen hebben, maar gemiddeld genomen zijn ze gelukkig. En als mijn gezondheid goed zou zijn, zou ik een van hen zijn… Maar ik ben dus een pechvogel. Maar ik mag niet klagen, want in Afrika hebben veel mensen het slechter.

  38. Heldere repliek. Geheel mee eens.
    Allen die het verhaal van de heer Dijkhoff met applaus begroet hebben zou ik willen aanraden op zoek te gaan naar elk tien mensen die noodgedwongen in de bijstand zitten om hun persoonlijke verhaal te horen. Mogelijk leidt dat tot meer inzicht , het benodigde respect en groei van solidariteit.

  39. De overheid doet helemaal niet aan giften en de uitkeringen zijn dat ook helemaal niet. De sociale zekerheid is m.n. uitgevonden om de samenleving niet te ontwrichten en economische koopkracht te garanderen. De Bijstand (circa €5 milard) werkt in de praktijk als een anti cyclische begroting methodiek immers het betreft volledige koopkracht die opnieuw in de economie wordt gepompt waarbij praktisch niet wordt gespaard. Vooral zinvol in tijden van crises.
    Albert Heijn en de Jumbo kunnen de bijstand dan ook prima waarderen.

  40. Daar is het exact mee gezegd!!..Ik verbaas me nog steeds over de kortzichtigheid van onze bestuurders.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *