Eigen Kracht is een wonder

Eigen Kracht is een wonder, zegt de Amsterdamse wethouder Pieter Hilhorst. Het laat zien dat burgers veel meer kunnen dan vaak wordt verondersteld. Onderzoek naar de effectiviteit van de Eigen Kracht-conferentie juicht hij toe, maar hij gaat alvast voort op de ingeslagen weg.

Een wonder is een gebeurtenis die je tot voor kort voor onmogelijk hield. Mensen in grote moeilijkheden bijvoorbeeld blijken vaker dan verondersteld, zelf hun problemen op te kunnen lossen. Het miraculeuze bestaat er vooral in dat zij slagen waar professionals tot dan niet geslaagd zijn. Het is wonderlijk dat mensen in de marge een netwerk blijken te hebben dat ze kunnen mobiliseren. En dat ze in hopeloos lijkende situaties toch (weer)perspectief zien.

Uitgangspunt is dat gezin zelf zijn problemen oplost

Ook de introductie in Nederland van de Eigen Kracht-conferentie (EK-c) betekent een zodanig radicale breuk met de bestaande praktijk dat hier met recht van een wonder gesproken kan worden. Met de inzet van Eigen Kracht kunnen mensen laten zien dat ze veel meer zelf kunnen oplossen dan professionele hulpverleners in het algemeen verwachten.

Wanneer het gezin en zijn netwerk zelf de regie voeren bij de oplossing van hun probleem, is meteen het fenomeen van over elkaar heen buitelende hulpverleners in ‘multiprobleemgezinnen' minder actueel. Met behulp van zijn netwerk kan een gezin zichzelf uit zijn isolement trekken. Ik ben daar enthousiast over!

Het is voor mij een politiek en maatschappelijk uitgangspunt dat burgers beter zelf oplossingen voor problemen vinden. De sociale veerkracht van burgers is nodig omdat de samenleving niet langer voor elk probleem een loket en oplossing kan bieden. En bovendien is het gezonder als burgers zelf hun problemen oplossen. De inzet van een Eigen Kracht-conferentie is een goede manier om dit te ondersteunen, omdat bij de fase van planvorming alleen de mensen in het netwerk zelf een rol spelen. Een misverstand is dat er geen rol meer zou zijn voor professionals. Betrokken professionals kunnen en moeten soms beoordelen of het plan voldoende oplossing biedt voor de ontstane problemen. Zo zal een gezinsvoogd alleen met een plan instemmen als een veilige opvoedsituatie voor het kind wordt gecreëerd.

Eigen Kracht-conferentie is effectief gebleken

De vraag of de inzet van middelen voor EK-c effectief is, is terecht. Daarom heeft mijn voorganger, Lodewijk Asscher, onderzoek laten uitvoeren naar 100 EK-c's binnen de stadsregio. In dit onderzoek is in kaart gebracht wie bij het plan betrokken was en wat voor soort ondersteuning het gezin vanuit het plan kreeg, van het netwerk én de professionals. Op basis van de onderzoeksresultaten heeft de stadsregio geconcludeerd dat bij een toenemende inzet van EK-c's de vraag naar de zware vorm van jeugdzorg (verblijf in een internaat) zal afnemen. In aansluiting op die conclusie heeft de stadsregio het voor residentiële zorg beschikbare budget verminderd. Nu, begin 2013 kunnen wij constateren dat ondanks de afname van budget de wachtlijst voor residentiële zorg in de Stadsregio Amsterdam vrijwel geheel verdwenen is. Een mooi resultaat waar behalve Eigen Kracht overigens ook andere factoren een rol bij spelen.

Voor mij is Eigen Kracht-conferentie geen hulpverleningsinterventie, maar een besluitvormingsmodel. Een model dat wordt ingezet om te bevorderen dat burgers zelf oplossingen voor hun problemen vinden. Een Eigen Kracht-conferentie is effectief als er een plan komt van het netwerk zelf; op de uitvoering van het plan wordt toegezien door het netwerk of een door hem aangetrokken professional en gedwongen ingrijpen door de overheid (ondertoezichtstelling, uithuisplaatsing)niet of minder vaak nodig is.

Op dit forum en elders is betoogd dat meer wetenschappelijk onderzoek nodig is naar de werking en effectiviteit van EK-c's alvorens het verder uit te rollen. Ik juich wetenschappelijk onderzoek van harte toe. Mijn uitnodiging aan de wetenschappers is om stevig met elkaar en anderen te discussiëren over de vraag wanneer een EK-c effectief te noemen is, zodat in wetenschappelijk onderzoek op de juiste vragen antwoord wordt gegeven. Kennis verwerven via wetenschappelijk onderzoek is prima; ondertussen ga ik voort op de ingeslagen weg.

Pieter Hilhorst is wethouder Financiën, Onderwijs, Sport en Jeugdzaken in Amsterdam. 

Reacties op dit artikel (3)

  1. En de burgers zelf dan?

    Hilhorst heeft het maar steeds over eigen kracht, maar weigert te luisteren naar de zeer ernstige klachten van burgers over jeugdzorg. Burgers zijn ook niet betrokken bij de plannen over EKC’s, er is ook helemaal geen vraag naar.

    Hier zijn zeer gehaaide bestuurders bezig (die van dat onderzoek van die 100 EKC’s dat nu niet geextrapoleerd kan worden, waar HIlhorst zo intrapte dat hij een super lovende column er over schreef toen hij nog geacht werd onafhankelijk journalist te zijn,

    Hilhorst gaat over democratische grenzen. Een column schrijven zonder degelijk onderzoek te doen en weerwoord te vragen als journalist, als wethouder weigeren naar burgers en naar klachten te luisteren.

    EKC’s worden door BJAA gebruikt om extra dranghulp te verkopen. EKC’s verlopen totaal onder de regie van BJAA. En met veiligheid van kinderen heeft het al helemaal niets te maken, er is niet eens sprake van een degelijke analyse van de situatie van kinderen op basis van een diagnose en waarheidsvinding. Uit alle onderzoeken (die van de Veiligheidraad, van de Inspectie recent en eerder uit internationale waarschuwingen van de VN en Defense for Children) blijkt dat de veiligheid van kinderen nu juist vaak bij de jeugdzorg op een schandelijke manier in het geding is.

    Er is niets zorgvuldigs aan jeugdzorg maar Hilhorst blijft beweren van wel. Zonder met burgers te praten, zonder op klachten in te gaan, zonder rapporten te lezen. En Hilhorst blijft maar doorgaan over de EKC’s die alleen maar heel veel geld kosten, waar geen enkele burger om heeft gevraagd.

    EKC’s zijn kennelijk de schaamlap geworden om het totale gebrek aan inspraak van burgers in het jeugdzorgbeleid van Amsterdam en werkelijke Eigen Kracht te verhullen. Propagandataal voor wat in wezen een extreem autoritair, peperduur bestuurdersgedrocht is. De wethouder van het bijna failliete Amsterdam die notabene ook nog wethouder van financien is, zou naar huis gestuurd moeten worden hierom.

    Een stad in zulke grote financiele nood, met zulke ernstige klachten juist over jeugdzorg en dan daar niets aan doen. Maar in plaats van naar burgers te luisteren doe je alsof, door hoog op te geven van zogenaamde Eigen Kracht. Notabene EKC’s waar grondig vanuit de wetenschap voor is gewaarschuwd omdat ze niet werken en alles nog duurder maken! En dat op kosten van de belastingbetaler en op kosten van anderen die WEL moeten bezuinigen.

    Hilhorst is niet in staat in de praktijk de rechtvaardige sociale wethouder te zijn die hij ongetwijfeld graag wil zijn. Hij doorziet bestuurders niet en gaat veel te veel op in idealisme. En hij heeft geen verstand van geld.

  2. ‘nog meer wonderen’
    Na de uitspraken van Erik Gerritsen in Binnenlands Bestuur dat EKC een ‘wonder’ is, geeft ook Pieter Hilhorst aan een wonder te zien in EKC. Een wonder is een ingreep van God in de wereld.
    Voor de doelgroep van jongeren met ernstige gedragsproblemen en crimineel gedrag zou een wonder fijn zijn. De problemen die ze hebben zijn vaak ernstig en jarenlange verwaarlozing, misbruik en mishandeling los je meestal niet op met een enkele interventie. Helaas komen we in de wetenschap weinig wonderen tegen en misschien zal het wonder ook deze keer wel weer tegenvallen wanneer de resultaten grondig worden onderzocht, zoals bij de koude kernfusie van Fleischmann en Pons of de agressieve vleeseters van Stapel.
    Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam (BJAA) laat in zijn 2013 inkoopnotitie van jeugdzorg dan ook weinig heel van ‘wonderen’:

    ‘Voor de groep „strugglers’, gezinnen waarbij er minimaal al bij één generatie sprake is van een cumulatie van risicofactoren en de ouders onvoldoende veranderkracht hebben is er meer nodig. Er is sprake van handicaps op het gebied van vooral LvB, psychiatrie, verslavingen gecombineerd met problematieken zoals huiselijk geweld en woonproblematiek. Het meer wat nodig is is vooral ook voor langere tijd nodig omdat het gaat om handicaps die hardnekkig zijn en/of niet veranderbaar en daarbij een blijvend risico het kinderen blijvend veilig te laten opgroeien.
    Voor deze groep is nodig dat er, vanuit het het 1 gezin, 1 plan, 1 medewerker model via drang&dwang gewerkt wordt met zorg die maatwerk kan leveren. Deze gezinnen zijn niet geholpen bij een vaststaand zorgprogramma voor een bepaalde periode.’

    Over EKC schrijft BJAA verrassend weinig over wonderen:

    ‘extra aandacht behoeft de informatie welke de conferenties opleveren wat betreft de vragen van burgers. De top 3 van deze vragen is: huisvestingsproblematiek (gebrek aan grotere betaalbare woningen voor grote gezinnen), inkomensbeheer (schuldhulpverlening) en opvoeding (opvoedhulp en cursussen).’

    In lijn met mijn eerdere aanbevelingen schrijven ze:
    ‘Wanneer een uitplaatsing van kinderen nodig is dient dit in één keer goed te gebeuren dus zonder dat een kind vervolgens doorgeplaatst dient te worden.’

    Kortom Pieter Hilhorst’ eigen bureau Jeugdzorg geeft in haar eigen notitie te beschikken over een professioneel oordeelsvermogen zonder gebruik van wonderen.
    Meestal hebben deze jongeren als je ze vraagt wat ze willen het niet over wonderen maar zeggen ze ‘gewoon’. Wie gunt onze kinderen niet ‘gewoon’?
    Peer van der Helm

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *