De burn-out klachten zijn de laatste tien jaar steeds ernstiger geworden. Vooral in de zorg en onderwijs is het aantal klachten en het verzuim met psychische klachten hoog. Ook opvallend: vooral onder jonge vrouwen die middelbaar en hoger zijn opgeleid groeit het aantal verzuimdagen vanwege burn-out.
Een maatschappelijke oorzaak voor burn-out heeft te maken met technologie
Dekker benadrukt in de nieuwste podcast van De Sociologie Show, een initiatief van de Nederlandse Sociologische Vereniging en Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, dat het geen psychologisch of persoonlijk probleem is, maar een sociologisch probleem. ‘Het treft groepen: vrouwen, 35-minners. De oorzaken zijn dan ook maatschappelijk. Sociaal-culturele veranderingen, technologie, flexibilsering van de arbeidsmarkt, je kunt geen woning krijgen – al met al een giftige cocktail.’
Persoonlijk gefaald
Voor de aanpak van een burn-out kijken mensen vaak naar zichzelf. ‘Ik heb persoonlijk gefaald.’ Volgens Dekker deed die zelfkastijding zijn intrede met de opkomst van het neoliberalisme in de jaren tachtig. In de heersende ideologie kwam het individu centraal te staan, met een centrale term als zelfredzaamheid.
Een maatschappelijke oorzaak voor burn-out heeft te maken met technologie. ‘Social media zijn verslavend. Veel apps en sociale media zijn ontwikkeld door de gokindustrie, ze spelen in op de angst voor sociale afwijzing. 60 procent van de Amerikaanse jeugd geeft aan de relatie met social media toxisch te vinden en er graag vanaf te willen, maar kan dat toch niet. Het is de fear of missing out.’
Flexwerken
De arbeidsmarkt is een andere maatschappelijke factor. Dekker: ‘Het flexwerken. Drie miljoen mensen zitten in tijdelijke banen, in oproepcontracten, of met een nulurencontract. En dat geeft veel onzekerheid en uitstelgedrag: niet beginnen met een relatie, niet beginnen met kinderen, een huis, enzovoort. Dat heeft direct invloed op je leven. En het zijn vooral jonge mensen met zulke banen.’ Jonge vrouwen hebben dan ook nog eens extra last van de ongelijke taakverdeling thuis.
Wat is er aan te doen?
Luister de podcast De Sociologie Show: de burn-out samenleving