COLUMN School kan best een jaartje zonder jou

Kinderen worden onnodig bang gemaakt door onderwijsorganisaties en mensenrechtenorganisaties. Daarmee richten deze organisaties onnodig veel schade aan in gezinnen en veroorzaken ze het huiselijk geweld dat ze naar eigen zeggen willen bestrijden.

Het was de opening van het jeugdjournaal op donderdag 14 januari: 50 organisaties die naar eigen zeggen ‘opkomen voor de rechten van kinderen’ roepen het kabinet op om alternatieven voor de schoolsluiting te bedenken. Want door het thuisonderwijs lopen kinderen ontwikkelingsachterstanden op.

Het zal best goed bedoeld zijn van organisaties als Unicef en GGZ Nederland, maar als je echt verstand van psychiatrie hebt, dan denk je er wel twee keer over na of het jeugdjournaal de plek is om een politieke campagne over de hoofden van kinderen te voeren. Op de radio mocht iemand van een organisatie tegen huiselijk geweld vertellen hoeveel kinderen er thuis in een onveilige situatie zitten. Maar wat ze er niet bij vertellen, is dat die onveiligheid voor het grootste deel veroorzaakt wordt doordat alle leden van het huishouden enorm onder druk gezet worden om dingen te doen die ze niet kunnen of willen.

De druk opvoeren

Er is geen toename van huiselijk geweld als kinderen twee weken kerstvakantie hebben, of als het in de zomervakantie een paar weken regent. Van binnen zitten krijg je geen ruzie. Van binnen moeten zitten om de dingen te doen die je niet kan, en die ‘van iemand’ moeten die je nauwelijks kan uitleggen waarom je ze moet kunnen, daar komt ellende van.

Als psychologen zich al zouden realiseren dat ze kinderen psychisch kapot maken met hun paniekzaaierij, dan doen ze dat waarschijnlijk omdat ze (nog steeds) denken dat schoolsucces bepalend voor je toekomst is. Als dat al waar is – en bewijzen van het tegendeel stapelen zich op – zouden we daar eerst eens wat aan kunnen doen. Waarom vertellen we in het jeugdjournaal niet dat de 21-plus-toets het mogelijk maakt dat iedereen die geen havo-diploma heeft toch naar het Hbo kan? Waarom vertellen we ze niet dat de arbeidsmarkt meer behoefte heeft aan jongeren die een motor kunnen reviseren dan aan iemand die foutloos Nederlands spreekt? Waarom vertellen we niet dat de hele Wederopbouw werd uitgevoerd door mensen met een onderbroken schoolloopbaan?

Waarom doen we of school de enige route naar succes is? Uit respect voor kinderen? Of omdat die koninklijke weg naar succes het verdienmodel is van honderdduizenden Nederlanders die niet willen weten dat niet de toekomst van kinderen, maar het verleden van de publieke sector leidend is voor de inrichting van ons onderwijs?

Moderne talen

Ons schoolsysteem is ontstaan toen de verliezers uit de Napoleontische oorlogen bedachten dat de jeugd gedisciplineerd moest worden. Een tweeling werd geboren: dienstplicht en leerplicht. Daarom noemen we de talen van Waterloo nog steeds ‘moderne vreemde talen’. Daarom krijgen leerlingen nauwelijks les in technologie, en mag technologie ook niet gebruikt worden in het onderwijs of ter vervanging daarvan. Pas 25 jaar na de uitvinding van de rekenmachine mocht deze voor het eerst op school gebruikt worden, en dat is precies hoe we nu omgaan met Wikipedia, spellingcontrole en vertaalprogramma’s.

Dankzij de stok van de leerplicht, en in het hoger onderwijs de ‘toetsmatrijs’, is er een levendige handel ontstaan in dingen waarvan kinderen en weldenkende ouders allang weten dat ze er geen moer aan hebben. Ik heb een beetje mogen meekijken met een uitgever van studieboeken. Hun hele omzet is gebaseerd op het ja-woord van docenten, dus doen ze ook geen enkele moeite om studenten echt een stem te geven. Zo kan het zomaar zijn dat een docent Ethiek (!!) bij InHolland de derde (!) druk van zijn boek inleidt met de anekdote dat het volgens zijn studenten op de brandstapel thuishoort. Als geschoold filosoof kan ik vaststellen dat die studenten bijna gelijk hebben: boeken moet je niet verbranden, ook niet als ze vol prietpraat uit het verleden staan.

Als ik het maar eens stevig neerzet: uitgeverijen van schoolboeken zijn de wapenhandelaren van de beschaving. De slachtoffers hebben er niets over te zeggen, en daardoor is er nauwelijks controle op de actualiteit en kwaliteit van de inhoud. Voorbeelden op aanvraag…

Als kinderen mochten kiezen, zouden ze dit onderwijs niet kopen. En dat is nu net de crux: leraren willen niet dat je kiest. Zelfs niet in het ‘burgerschapsonderwijs’, dat over alle rechten mag gaan, behalve over het recht van hoger opgeleiden om jongeren 14 jaar lang ziek te maken met onlogische en irrelevante curricula. Ik heb het eerder geschreven: kinderen met een beperking worden beter beschermd door de Wet Zorg en Dwang dan kinderen met een gezonde geest in een gezond lichaam door de onderwijswetgeving. Dus mag het ons niet verbazen als die gezondheid onder druk staat.

Maak van ouders geen cipiers

Toen mijn kinderen jong waren was er wel eens spanning in huis. Ruzies gingen bijna altijd over school. Leraren hadden er ook een handje van om hun pedagogisch onvermogen op de ouders af te wentelen (‘uw zoon heeft een klasgenoot gebeten, zegt u er eens iets van’). En dan zijn wij nog ouders die zich vertrouwd voelen met het onderwijs. Toen onze zoon in een zomervakantie een taak kreeg voor Frans maakten we een kwartetspel met de vervoegingen van werkwoorden en werd het toch nog gezellig aan de Cote d’azur.

Maar voor heel veel ouders is huiswerk als een oude wond. Voor hen was school een plek waar ze stelselmatig vernederd werden met de leugen dat ‘iedereen’ de kans had om hogerop te komen. En nu moeten ze medeplichtig zijn aan een systeem dat voor hen niet gewerkt heeft, en dat voor hun kinderen waarschijnlijk ook niet werken gaat. Als ze al leraartje willen spelen, dan kunnen ze het niet. Want dit soort onderwijs kan je alleen geven als je zelf als winnaar uit de verkeerde wedstrijd bent gekomen. Je kunt er alleen in geloven als jij de disciplineringsmachine hebt overleefd die we ‘lerarenopleiding’ of Pabo noemen.

Graag of niet

Als we al willen dat kinderen tijdens de lockdown doorgaan met leren, of contact houden met andere jongeren, laat dan het hele idee van door school bedachte opdrachten los. Wat zou er mis gaan als jongeren ’s ochtends Age of Empires spelen en in de middag googlen op de tocht van Hannibal over de Alpen? Terwijl twee huizen verderop een kind van haar moeder leert hoe je een paspelzak in een jurkje zet, of nieuwe zolen onder je schoenen? Helemaal niets. Zelfs de taalontwikkeling gaat dan waarschijnlijk sneller dan met wat Mees Kees bedacht heeft. En natuurlijk: als kinderen en ouders wel blij worden van d’s en t’s, ga je gang. Alles mag, als het maar mag, en niet moet.

Er was ooit een overheidscampagne om het autogebruik terug te dringen: die auto kan best een dagje zonder u. Als het ons echt aan het hart gaat dat kinderen en ouders in de stress raken door Corona, laten we dan één boodschap centraal stellen:

Die school, die kan best een jaartje zonder jou.

Klaas Mulder is docent bij Capabel Hogeschool en zelfstandig adviseur bij KijkopKansen.

Meer lezen van Klaas Mulder? Zie hier de bespreking van zijn boek Pakkenproletariaat.

 

Foto: Amy (Flickr Creative Commons)

Dit artikel is 26944 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (16)

  1. Meneer Mulder stelt dat er steeds meer bewijzen zijn dat schoolsucces niet bepalend zijn voor kinderen hun toekomst. Een bijzondere conclusie, die diametraal afwijkt van het rapport Ongelijkheid van het jonge kind van afgelopen december van het CPB. Hierin wordt juist gesteld dat
    ‘Als bepaalde groepen kinderen minder gestimuleerd worden in hun ontwikkeling en er minder geïnvesteerd wordt in hun vaardigheden, dan kan dit lang doorwerken’. Ook in de serie Klassen komt dit duidelijk naar voren hoeveel invloed het studieadvies heeft op de toekomst van een kind en hoe lastig (ook al lijkt het op papier anders) het kan zijn voor een kind om zich hoger op te werken.
    Hetgeen meneer Mulder voorstelt, kinderen op andere wijzen dan het huidige schoolsysteem laten leren kan voor de één goed uitpakken. Met name als ouders het economische, sociale en met name het culturele kapitaal hebben om kinderen iets anders te bieden. Het wordt een ander verhaal wanneer er juist een gebrek is aan kapitaal en dan groeit, zoals nu ook blijkt uit vele onderzoeken het verschil tussen leerlingen en voor deze laatste groep vergroot het de leerachterstand.

  2. Dat het goed is kinderen op eigen kansen en kwaliteiten te wijzen en dat dit nu te weinig gebeurt omdat de druk van het schoolsysteem (en de maatschappij) hoog is, is zeker waar. Dat veel ouders het thuis onderwijs als zwaar ervaren ook.

    De stelling dat huiselijk geweld echt niet stijgt en dat dit in de normale vakanties ook niet gebeurt is echter niet waar! Wij merken dit normaal in de vakanties al, nu in deze extra lange ‘vakantie’ is de toename extreem. Ik ben vanuit mijn werk de afgelopen twee weken voornamelijk bezig met het maken van veiligheidsplannen en afspraken en suïcide preventie plannen. Dat is zorgelijk en ‘normaal’ echt anders.
    Daarnaast is er een extreme toename in aanmelding bij de jeugdhulpverlening. Dit is wat wij zien in de praktijk. Naar welk onderzoek verwijst u, als u dit zo stellig opschrijft?

  3. @Eveline Kroes: rapporten over schoolsucces meten niet maatschappelijk succes, maar diplomasucces. M.a.w. door welke vooropleiding heb je de beste kans op een hbo-diploma. In het publieke loongebouw worden hoger opgeleiden veel beter betaald dan anderen, dus is het niet zo gek dat dit soort onderzoek aantoont dat mensen met een diploma rijker (en daardoor ook gezonder) worden dan anderen. Daarbij hebben we een andere route naar welvaart, nl. jong gaan werken en daarna bijscholen, helemaal afgesloten. Veel succesvolle ondernemers zijn daar al op zeer jonge leeftijd mee begonnen, maar deze groep verbieden we nu om iets anders dan school te doen.
    @ K. Willemstein: wij delen de zorg over huiselijk geweld. Mijn punt is alleen, dat je ouders niet zo onder druk moet zetten met de gedachte dat hun kind voor galg en rad opgroeit als-ie nu de sommetjes niet maakt. De toename in aanvragen bij de jeugdhulpverlening wordt naar mijn idee beter verklaard door de irrationaliteit van de leerstof (30 jaar verouderd) wat voor wel-denkende kinderen en jongeren niet om door te komen is, en het regime van drang en dwang dat wordt ingezet om kinderen te ‘temmen’. Rutte riep in Coronatijd steeds dat je ‘mensen in een vrij land niet kunt dwingen tot iets’, maar voor 4-20-jarigen is dwang de primaire modus om kinderen in het gareel te houden. Er wordt helaas heel weinig onderzoek gedaan naar schooltrauma, maar het is zonneklaar dat er een correlatie is tussen depressies, angststoornissen, neuroses en zelfs wanen en de status van ‘horigheid’ die we van kinderen en jongeren verwachten. Het wordt tijd dat psychologen zich gaan bezighouden met de vraag of er ook een causaal verband is. In eerdere columns hierover heb ik daar hyperlinks over opgenomen, o.a. naar het werk van Peter Gray.
    Naar beiden: ja het kan allemaal genuanceerder. Maar tegenover het machtsvertoon van 50 organisaties moeten juist sociaal werkers de kan van de machtelozen kiezen.

  4. Het systeem is tot op het bot verrot
    Beste school die kinderen kunnen volgen is die van het leven.
    Mijn advies zou zijn klap de laptop dicht en begin met leven.
    Dan ontstaat er creatieviteit en authenticiteit en komt er een einde aan het afleveren van copien
    Dan wordt het eigen denkvermogen ontwikkeld en gaat de samenleving er zeker op vooruit als mensheid .

  5. Helemaal eens met de auteur; er is stuitend veel bangmakerij nu met de Corona-crisis.

    Ik nam mijn dochter Bloeme (toen 9 jaar jong) in 1992 bijna een heel jaar mee op 2 circustoernees door Nederland en Duitsland. We waren allebei toe aan een dynamischer omgeving met meer, en vriendelijke, sociale contacten en ik kon in die wereld een administratieve baan krijgen. De eerste paar maanden in Nederland hadden we de Rijdende School uit Geldermalsen erbij zodra het circus weer in een nieuwe stad stond. Eén juf gaf daar les aan een flink aantal circuskinderen van diverse nationaliteiten (en moedertalen!) Daarna volgden zo’n 3 maanden zonder schoollessen en later verhuisden we naar een ander groot circus met heel veel Russische artiesten en kreeg m’n dochter een Russin die verder alleen Frans sprak, als juf. Ook daar weer een flinke groep levenslustige circuskinderen van diverse nationaliteiten en talen,

    Er ontstond door die periode wat scheefgroei in wat m’n dochter aan lesstof had geleerd, bijv. wat te weinig topografie en vaderlandse (NL) geschiedenis. Maar van de andere kant leerde ze al gauw veel meer over biologie en gedrag van allerlei dieren en sprak ze – inmiddels 10 jaar geworden – vloeiend Duits, Wat er aan leer-achterstand was ontstaan, haalde ze in groep 7 en 8 van haar Larense Montessorischool gewoon weer in. Is daarna door het VWO gevlógen en begon met hoge cijfers aan een universitaire opleiding.

    Motto: laat je niet gek maken door wat “de maatschappij” vindt en waar de journalistiek dan achteraan gaat lopen hijgen. Praat kinderen geen problemen aan. Stel veel meer vertrouwen in je eigen kind(eren). Sta er positief in want hun ontwikkeling gaat hoe dan ook door. En van de huidige, bijzondere Corona-tijd valt voor kinderen immers ook heel veel góeds en nuttigs te leren!

  6. Fijn om het andere geluid te horen. Mijn kinderen zijn intelligente sociale kinderen maar raakten volledig de kluts kwijt van het schoolsysteem. Gevolg depressie, paniekaanvallen en een heel laag zelfbeeld. En dus naar Jeugdzorg. Gelukkig hebben we nu een school kunnen vinden die bereid is zich aan te passen aan hun manier van leren. En gek genoeg of misschien niet zijn mijn kinderen degenen die heel goed omgaan met deze wereld op z’n kop. En er zelfs baat bij hebben. De chaos en de ruimte die is ontstaan geeft ook ruimte om hun schoolperiode nog meer in te richten op een manier waar zij zich fijn bij voelen.
    Ik weet wel dat n=1 makkelijk afgedaan kan worden als een losstaand verhaal. Maar ik ben er zeker van dat er veel meer zijn met soortgelijke verhalen.
    Ik wil niet beweren dat er geen kwalijke en schrijnende situaties ontstaan door deze Coronacrisis. Helaas is dat zeker het geval. Maar ik merk ook op dat het op dit moment zeker ‘not done’ is om te vertellen dat de ‘normale’ situatie ook kan leiden tot schrijnende situaties. En in ons geval de situatie nu juist rust brengt.

  7. Wat een verhelderend stuk en inhoudelijk zo herkenbaar. Een schoolsysteem waarbij de ontwikkeling van mijn intelligente kinderen al vanaf de kleuterschool tegen de normlat gelegd wordt. Waar zij nooit aan konden voldoen. Niet omdat zij het niet konden, maar omdat zij op een andere manier leerden dan aangeboden. Nee, lezen was niet hun hobby, rekenen ugghh. Maar wel als 7 jarige een complete bouwpakket in elkaar zetten aan de hand van een gebruiksaanwijzing. Met 10 jaar op de vrijmarkt spullen verkopen en precies weten hoeveel geld je terug moet geven. Hoezo niet kunnen lezen en rekenen?! Gelukkig hebben mijn kinderen op de vrije school gezeten waar nog steeds meer aandacht is voor het kind en zijn in basis aangelegde talenten dan voor de educatieve prestaties. Hierdoor hebben zij zich nog enigszins staande kunnen houden. Maar eens naar het voortgezet onderwijs, helaas geen vrije school, lukte ze dat niet meer. Het was en is een strijd voor ze. Dat zou niet zo mogen zijn. Ik vecht al jaren met het onderwijs, probeer duidelijk te maken dat het wel goed komt met mijn kinderen, juist zonder dat systeem. Maar tja, leerplicht.. snap het wel, helemaal niet naar school is ook geen optie. Mijn oudste zoon is van havo naar vmbo basis gegaan, op zijn sloffen een diploma gehaald. Heerlijk relaxed voor hem. Daarna niet verder geleerd, wat geëxperimenteerd met banen, nu glazenwasser die het hele land doorreist, goed verdient veel vrijheid heeft en….op zijn 23 ste zeer succesvol in de aandelenhandel. Mijn jongste moet nog even, van vmbo basis naar praktijkonderwijs, al ietsje prettiger voor hem, loopt stage bij een gerenommeerd bedrijf, zijn daar vol lof over hem. Is ontzettend technisch, kan alles met zijn handen, heeft met veel plezier ook nog 2 bijbaantjes. Maar ja, moet nog steeds verplicht een paar dagen naar school, want tja.. nog geen startkwalificatie. Hoezo geen startkwalificatie!!! Nu is het zo dat wij, de ouders, wel allebei HBO-geschoold zijn. Maar wij wilden zelf, leerden graag op school.Onze kids niet. Dat is voor ons geen probleem, zij leren ook en waarschijnlijk nog meer dan wij.

  8. Wat fijn dat er meer
    Mensen zo over denk: mijn hart ligt bij het beroepsonderwijs , het is schrijnend hoe vaak dat door de buitenwacht toch nog als minderwaardig bestempeld wordt.
    Kinderen ontwikkelen zich, met en zonder school. Veel ingewikkelder is het niet. En als ze dan weer terug mogen naar school blijkt dat het grootste deel van de kinderen ineens veel sneller door de lesstof gaat.
    We houden vast aan een meetlat die onder bepaalde omstandigheden ontwikkeld is, de omstandigheden zijn veranderd, de meetlat blijft: dat is net alsof je een vis vraagt een boom te beklimmen.

  9. Heel slecht ervaring met deze instanties. Mijn kinderen psychisch kapot maken, want behandel mensen als een theorie boek!!!! Alles voor geld gebeurt. En dat is oplichting. Een keer dan komt alles heel erg voor hun leven ook!!!!!!!

  10. Deze man heeft geen jonge kinderen meer, en kan zich niet plaatsen in de situatie. Wat er nu door het virus allemaal gebeurt in onze wereld en welke beperkingen er daardoor zijn,heeft niet alleen invloed op ons
    als ouders. Maar ook op kinderen..

    De school is juist belangrijk , niet alleen om structuur en regelgeving en regelmaat. Maar sociaal aspect en omgang met kindjes op school.
    Dus zeer slecht pan en artikel van deze oude man.. Is er niet een regel dat deze oude mensen verplicht binnen moeten blijven en zijn..

  11. Ik wil de uitspraak graag omdraaien. “Kan het kind ook een jaartje zonder school?”

  12. Geen kind of school hetzelfde. Er kan wel wat meer ruimte geboden worden in het systeem. Nu wordt er veel weggestreept en ontwikkeling en groei moeten gebaseerd zijn op elke keer wat streepjes erbij. Ja zie ook in de media dat ouders en kinderen als zwak en incompetent worden afgebeeld. Op elk niveau en in elk gezin of andere vorm van opvoeding, valt iets te leren. Vind het pretentieus om te zeggen dat dit maar op 1 niveau kan plaatsvinden. De mensen die zich goed staande kunnen houden in onze samenleving, zijn vaak kinderen die niet uit gegoede milieus komen. Deze kinderen hebben veel gezien en doorlopen en mooie bagage meegekregen. Laten we elkaar jong of oud niet de maat nemen, maar elkaar de hand en mogelijkheden aanbieden. Jong en oud kunnen veel van elkaar leren en elkaar veel plezier en liefde geven. Dus geniet van deze bijzondere periode en stop met jammeren over gemiste kansen. Elke dag biedt mooie nieuwe kansen en die mag je gewoon oppakken. Geldt voor jong en oud.

  13. School opvoeding is altijd een middel tot socialisatie. Disciplinering is haar functie. Schoolfabrieken zijn hier voor opgericht.
    De arbeidsmarkt is dan het einddoel. Aangepaste mensen zijn dan het resultaat dit alles om economisch te kunnen renderen.
    Vele kinderen blijken niet in dergelijke schoolsystemen te kunnen floreren. Sterker nog zij vallen buiten de boot. De huidige Corona rellen veelal gepleegd door jongeren kunnen dan een reactie daarop zijn.

  14. Fijn dat de dialoog geopend is. Laten we vooral de leerlingen stuk voor stuk zelf betrekken bij wat zij denken nodig te hebben van ons onderwijs en onze toekomst.

  15. Beste Klaas,

    Wat een ontzettend goed stuk heb jij geschreven! Jij raakt letterlijk de kern van de problematiek. Het is natuurlijk te gek voor woorden als kinderen een aantal dagen niet op school aanwezig zijn, er DIRECT gesproken moet worden over kinderen die “uit het oog verloren zijn”, of “ineens enorme leerachterstanden krijgen”.

    Op televisie zie je de meest perfecte gezinnen, met kinderen die met het hele gezin, met vier laptops aan de eetkamertafel gezamenlijk “thuisonderwijs” volgen. Surrealistisch voor het overgrote deel van de bevolking. Temeer nu ouders inderdaad, van alles moeten doen of laten in deze tijd.

    Onze dochter bijvoorbeeld, zit op het reguliere primaire onderwijs, in groep 8 nota bene en haar “thuisonderwijs” bestaat voor het grootste gedeelte uit: sinaasappelen zoeken en voor de webcam laten zien. Wie dan de eerste sinaasappel laat zien heeft gewonnen. Het kan ook een haarkam of iets dergelijks zijn.

    Terechte opmerking ook over onderwijsorganisaties en mensenrechtenorganisaties. GGZ Nederland bijvoorbeeld, (wat al jaren achter de feiten aanloopt) hebben we wel genoeg gezien in discussieprogramma’s of talkshows. Wat mij betreft ben jij de volgende tafelgast aldaar.

    Vriendelijke groet,

    Sebastiaan Somers

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *