De ggz is net als de frikandel schadelijk voor onze gezondheid

De meest verkochte snack in Nederland is de frikandel. De frikandel en de ggz lijken op elkaar, ziet Ed van Hoorn. De kosten van allebei zijn hoger dan de baten, en toch kicken we er maar niet vanaf.

De kritiek op de frikandel is de laatste jaren niet van de lucht. Er zit vooral slachtafval en andere rotzooi in en uiteraard is hij slecht voor de gezondheid en onze BMI.  Maar het bijzondere fenomeen doet zich voor dat al die negatieve publiciteit niet heeft geleid tot een verminderde consumptie van de frikandel, maar integendeel, tot een alsmaar stijgende vraag.

Er daar ligt de gelijkenis met de GGZ. Die disfunctioneert, dat weten we. Althans de kosten wegen in de verste verte niet op tegen de baten. De kosten zijn vooral ‘menselijke kosten’, in de vorm van iatrogene schade, verarming na de diagnose, maatschappelijke exclusie, verlies van rollen, verantwoordelijkheden en activiteiten.

De kosten van de ggz dijen alsmaar uit

De baten die dat zouden moeten rechtvaardigen zijn dunnetjes. Het effect van een behandeling wordt sinds Hippocrates bepaald door de ‘Rule of Thirds’ (zie bijv. https://www.huffpost.com/entry/hippocratic-humility_b_3233740). Die regel zegt dat een derde van de patiënten baat heeft bij een interventie, een derde heeft er niets aan, en het laatste derde herstelt zelf. Maar wie in de ggz zelf herstelt of er niets aan heeft, zit dan wel met de gebakken peren.

Bij de kosten moeten we natuurlijk ook de financiële offers rekenen die de bevolking moet brengen om het systeem in de lucht te houden. Zoals bekend dijen de kosten alsmaar uit en naderen we het punt dat de zorg, en dus ook de ggz, niet alleen de groei van het BNP overtreft maar steeds diepere gaten slaat in de begroting van het land.

Zo gaat het niet langer, zegt ook GGZ Nederland

Vorige week kwam de branchevereniging van de Nederlandse ggz met een noodkreet naar buiten: zo gaat het niet langer, de vraag overtreft in grote mate het aanbod en de wachttijden zijn niet meer in te lopen. De portee van het bericht was dat men bij de ggz aan het verkeerde adres is en de problemen elders opgelost moeten worden (bijvoorbeeld waar ze ontstaan, in gezin, werk, in relaties). Later transformeerde die boodschap  in de media naar iets heel anders, namelijk: er moeten busladingen psychologen bij (dus weer veel meer van hetzelfde).

Ik kan een eind met het oorspronkelijke bericht van GGZ Nederland mee gaan. Ik ben van mening dat veel te veel mensen, niet wetend welke risico’s zij lopen, een beroep doen op de ggz. Voordat je het weet ben je hooked aan de pillen, kom je in een snel escalerend behandelprotocol terecht en kiest je baas voor jou een ander. Existentiële problemen horen inderdaad niet thuis in de ggz.

Zielepijn, we zullen er mee moeten leven

Waar wel, weet ik ook niet. Er zijn geen zingevingskaders meer of 'grote verhalen’ die iemand geruststellen bij dagelijkse kwellingen. We zitten nu eenmaal in een pastoraal vacuüm en daar zullen we het voorlopig mee moeten doen. Zielepijn, verkeerde waarnemingen, bestaansangst en andere malheur, we zullen er mee moeten leven en de betrekkelijkheid er van inzien. Liever dát, dan je uitleveren aan de ggz. Dat nu ook de ggz dat zelf ziet is verheugend. Dat neemt echter allemaal niet weg dat de bevolking frikandellen wil. We zullen ze dus moeten uitleggen en steeds maar weer informeren wat daar allemaal inzit. Misschien met plaatjes er bij van obese mensen, hart en vaatlijders etc. Of bijsluiters bij de kekke websites van aanbieders van ggz, van verhalen van mensen die door de ggz in de grootst mogelijke problemen zijn geraakt.

Geen bewijs voor het bestaan van psychische ziekten

De tweede ‘move’ van niet alleen de Nederlandse ggz maar ook van vooraanstaande psychiaters is dat er nadat we een groot deel van de vraag via een grote U bocht hebben teruggeleid naar de samenleving, er weer ruimte en budget ontstaat om de 'echte zieken’ te behandelen, of als dat weer niet lukt, te ‘verzorgen’. En die ontwikkeling vrees ik. Dat het voor die groep dan wel gerechtvaardigd gevonden wordt om ze aan alle kwellingen van de ggz te onderwerpen want ze zijn immers ‘echt ziek’ en dus des psychiaters zorg.

Er is geen bewijs voor het bestaan van psychische ziekten (‘niet de ziekte bestaat, wel het lijden’), er is geen overtuigende blijvende theorie over wat psychisch ziek zijn is en hoe te handelen. Het zijn allemaal scholen, hypothesen, tijdelijke axioma's waar men mensen aan onderwerpt. Twintig, dertig jaar geleden wist je van mensen die elastiekjes om hun pols droegen dat ze in gedragstherapie waren (want met die elastiekjes moesten ze ‘foute’ gedachten met een pets van het elastiekje bestraffen), nu moet je opletten dat het gekwispel van je hond niet wordt aangezien voor EMDR.

Dus graag de ggz afbouwen maar dan wel helemaal en voor iedereen want het is een pre-modern fenomeen dat niet meer past in onze tijd.

Ed van Hoorn is oa veteraan-activist in de ggz-cliëntenbeweging.

 

Foto: snack-nieuws.nl (Flickr Creative Commons)

Dit artikel is 8115 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (20)

  1. Let op de persoonlijke verhalen…. Ik word uitstekend geholpen bij GGZ Breburg Persona Cura in verband met trauma

  2. Ik ben uitstekend geholpen bij GGZ Verburg. Zonder medicatie, maar met veel aandacht en professionaliteit.

  3. De persoon die dit schrijft ken ik niet maar komt op mij over als iemand die zelf mogelijk nogal teleurgesteld is in behandeling in GGZ en vervolgens lijkt het of de eigen ervaring allesoverheersend wordt…
    Daarnaast gaat de vergelijking met een frikandel voor mij niet op. De meeste mensen vinden deze ongezonde snack heerlijk en kiezen hier graag voor. Naar ggz gaan is voor veel mensen niet iets wat je doet omdat je er ‘zin in hebt’ maar omdat je zo vastgelopen bent dat je niet anders meer kunt. En ja ggz moet zich meer richten op complexere patienten en lichtere problematiek moet op andere manieren opgevangen worden. Ja er gaat ook veel niet goed in ggz, en ja er worden heel veel mensen prima geholpen in ggz. Wat een negatieve gedachtegang ook dat je vreest voor de ontwikkeling dat er veel complexe mensen niet geholpen zouden kunnen worden, maar enkel verzorgd… Ook ik spreek uit eigen subjectieve ervaring (als complexe patient in WLZ nu) en loop al heel wat jaartjes mee, heb veel mensen in omgeving met hun eigen ervaringen in ggz. Hoop doet leven.

  4. Toevoeging:
    De elastiekjes methode ken ik van een kleine twintig jaar geleden. Jouw uileg daarvan echter niet. Het ging niet om het bestraffen van foute gedachten, het ging erom dat wanneer je de onbedwingbare drang had jezelf (ernstiger) pijn te doen, een elastiekje mogelijk kon werken om erger te voorkomen. Het ging dus niet om straffen, het was een tijdelijke coping. Misschien niet de beste, maar wat bij de een helpt, helpt bij de ander weer niet. EMDR is een wetenschappelijk bewezen methode die goed resultaat geeft bij traumaverwerking, zoek daar dan wel iemand voor die aangesloten is bij een beroepsvereniging.

  5. Ik heb hard iemand nodig die mij helpt met verkeerd zien v d psycologie vd ggz . Hun zien nog altijd als je het niet meer aankan en zegt maak er een einde aan dat het aandachttrekken is . Nou dat is totaal niet . Ze hebben.mij helemaal kapot vemaakt v vroeveg met een stigma . Dat als er nu wat is ze mei daar nog altijd mee.vergelijken . Ben overgestuutd geraakt door mijn 2e erge trauma . Zelfs pitie huisarts iedereen gaat in bun visie mee . Dus sta alleeen te vechten tegen deze instellingen. Dus ik word heel misselijk benaderd terwijl het totaal anders zit . M.vr.grts en heb.nog.veel meer

  6. Mijn zoon komt vanaf zijn 22 ste al 8 jaren bij het GGZ. Hier krijgt hij altijd heel veel pillen toegediend. Lorazapam en Olanzapine. Zowel pillen als een depot.
    Van die pillen lees ik dat ze lobotomie zijn voor de hersenen. Het is heel schadelijk.
    De crisis wordt zo steeds behandeld. Totdat het weer erg wordt en een noodzaak is om naar het GGZ te gaan. Mijn zoon zit met existentiële problemen.. Er is geen aandacht voor de psychische kant van het verhaal. De medicatie heeft hem in zijn greep. En zijn denken is vertroebeld.
    Ik ben bang dat hij straks helemaal aftakelt en niets meer kan in het leven.
    En zo zijn er meerdere.
    Er moet toch een andere benadering zijn voor het GGZ probleem.
    En er moet iets anders komen.

  7. Vandaag op de site van omroep Brabant (https://ap.lc/qw2mb);

    “R.P. loopt schreeuwend en tierend op de vluchtstrook langs de A 85, vlakbij Gilze-Rijen. Meerdere politieauto’s komen bij hem aan. R. vlucht een wildbuis onder de snelweg in, maar wordt er door meerdere agenten weer uitgesleurd. Uiteindelijk zit hij in de cel, met een psychiater die hem niet kan bereiken. “Als iemand me gewoon een warme frikandel had gegeven, was het misschien anders gelopen”.

    Need I say more?

  8. Wat zou er gebeuren wanneer we de GGZ weghalen uit onze maatschappij? En wat zou er gebeuren als we de frikadel weghalen uit onze maatschappij? Zijn deze gevolgen ook goed met elkaar te vergelijken, of juist niet?

  9. Er is een alternatief voor de GGZ, een plek waar mensen met hun existentiële levensvragen terecht kunnen, ik werk bij Stichting Koinonia (zie voor meer info: http://www.koinonia.nl) waar we werken dmv Contextuele therapie (nog niet wetenschappelijk onderbouwd, maar met 99% effect volgens onze cliënten), waarin er aandacht is voor jou als MENS ipv als ‘zieke patiënt’. En ik ben ervan overtuigd dat wij niet de enige hulpverleners zijn die een alternatief hebben, alleen kom je via verwijzing niet bij ons terecht, omdat we niet vergoed worden door de verzekering. Onze prijzen zijn betaalbaar (rond de 60 euro) en er zijn geen wachtlijsten. Ik zou zeggen: welkom!

  10. Lieve mensen. Slachtafval bestaat niet. Als je toch een beest wit slachten is alles eetbaar. Misschien moet je je een beetje inlezen in het berdiden van incourante delen

  11. Wat Ed van Hoorn allemaal durft te beweren over de GGZ is ronduit bizar. Polsbandjes! Hoe komt hij erbij. De psychiatrisch zieke medeburger vergelijken met een frikandel! Nou moe. Je moet maar durven. Bij deze meneer is wel heel veel haat blijven hangen na zijn behandeling. Zijn uitlatingen over de GGZ zijn ronduit bedreigend voor mensen die hulp nodig hebben.

  12. “Er is geen bewijs voor het bestaan van psychische ziekten (‘niet de ziekte bestaat, wel het lijden’), er is geen overtuigende blijvende theorie over wat psychisch ziek zijn is en hoe te handelen. Het zijn allemaal scholen, hypothesen, tijdelijke axioma’s waar men mensen aan onderwerpt”

    Het probleem van de psychiatrie wegens het ontbreken van een wetenschappelijke grondslag wordt hiermee wel gesteld. In naam van de wetenschap wordt door de psychiatrie veel onzin bedreven en de effectiviteit van haar handelen is en blijft dubieus.
    De psychiatrie heeft duidelijk een betrouwbaarheid en veiligheidsprobleem en opereert in een maatschappelijk vacuüm.

  13. Ed van Hoorn stelt zich op als een aandachtvragend en beledigend kind. Als kinder- en jeugdpsycholoog stel ik voor hem geen aandacht te geven. Redactie, hoe kan het dat deze man dit stuk geplaatst krijgt op Sociale Vraagstukken?

  14. Ach, die Vendrik toch. Dokters (en dus ook psychologen) worden niet graag bekritiseerd. Als de boodschap niet bevalt pak je de boodschapper aan, liefst met een paar diagnosetjes. Het is zo doorzichtig. Reageer op de inhoud ! Ik zal een voorzet geven: vandaag stond in de krant dat mogelijk in het regeerakkoord komt te staan dat het basispakket wordt aangepast door behandelingen die niet wetenschappelijk zijn of effectief niet meer standaard te vergoeden. Hoe in hemelsnaam Vendrik ga je dat aanpakken? Met N=6 onderzoek? Met ‘wij van wc-eend vinden wc-eend het beste product”? Met door big pharma gefinancierd onderzoek? Doe eens een realitycheck zou ik zeggen en zie onder ogen wat voor schade er links en rechts wordt aangericht. Goed, ik ben benieuwd wat voor diagnose ik nou weer krijg.

  15. Complimenten Ed, geen woord teveel. ‘Niet de ziekte bestaat, wel het lijden’.

  16. Naar mijn idee is de medische wetenschap doorgeslagen in symptoombestrijding. Bij fysieke klachten kom je daar een heel eind mee, maar bij psychische klachten niet. Mensen die naar de dokter gaan met de verwachting zelf niets te hoeven doen, omdat de dokter het wel even oplost, komen dan bedrogen uit.
    Maar aanpakken van de oorzaak wordt vaak niet vergoed door de verzekering, dat heet kwakzalverij. 30 jaar fysiotherapie en oefentherapie heeft mij niet van mijn rugklachten afgeholpen, wat uiteindelijk resulteerde in een hernia. 3 behandelingen osteopatie (gedeeltelijk vergoed vanuit aanvullende verzekering) wel.

  17. Ach die Ed toch. Hij kan niet tegen kritiek. Net als de artsen en psychologen die hij daarvan beticht.
    Hij geeft ons een voorzetje. Een artikel in de krant. Ja en Ed! Iedereen in Nederland weet dat er volgens dit kabinet bezuinigt moet worden en zorg is bij uitstek het beste doel. Want zorg is duur. Dat dank je de koekoek dat zorg duur is. Als je alleen de hoeveelheid overbodige managers ontslaat ben je een stuk rijker. Stoppen met onderzoeken die al lang en breed in het buitenland zijn gedaan verschaffen ook meer financiële speelruimte. Behalve natuurlijk bij ons voormalig kabinet. Die vinden herhalingen geweldig. Als je bejaardenhuizen heropent ontlast je ziekenhuizen. Want daar liggen heel veel ouderen. Te wachten op een plaats. Maar waar! Opname in een bejaardenhuis is stukken goedkoper als in een ziekenhuis. En als laatste nog even mijn dank aan de GGZ. Zij hebben mij leren leven. En het fijne aan leven is het hierdoor kunnen reageren op een anti GGZ er. Dat zou ik 20 jaar geleden niet gedurfd hebben.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *