De Participatiewet of een rechtvaardige bijstand

Het heeft even geduurd maar nu keert ook de PvdA op haar schreden terug. De Participatiewet, in 2015 ingevoerd door de PvdA-bewindslieden Asscher en Klijnsma, schiet volgens kamerlid Gijs van Dijk van die partij niet alleen tekort in het voorkomen van armoede en het begeleiden naar werk, maar gaat ook uit van een verkeerd mensbeeld. Dat werd tijd, want de wet kan veel rechtvaardiger, betogen Trudie Knijn en Jing Hiah.

Er was nogal wat onderzoek van het SCP, CBS en de WRR nodig voordat die conclusie werd getrokken. Ook in het Jaarboek 2020 van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken ‘Streng maar onrechtvaardig’ (onder redactie van Thomas Kampen, Melissa Sebrechts, Trudie Knijn en Evelien Tonkens) trekken meerdere auteurs de conclusie dat rechtvaardigheid in de bijstand grotendeels verdwenen is.

De Participatiewet heeft de tendens tot wantrouwen in bijstandsgerechtigden alleen maar versterkt, waarmee rechtvaardigheid in de vorm van gelijkwaardige participatie van mensen met een uitkering, is ondermijnd. Rechtvaardigheid bestaat volgens de politieke filosofie van Nancy Fraser uit drie dimensies: herverdeling, erkenning en vertegenwoordiging. In ons onderzoek[i] onder bijstandsgerechtigden, klantmanagers, beleidsmedewerkers en een sociaal advocaat zagen we wat er misgaat in het realiseren van die dimensies van rechtvaardigheid.

Voor de herverdeling van werk en inkomen schiet de wet uitdrukkelijk tekort

Voor de herverdeling van werk en inkomen schiet de wet uitdrukkelijk tekort. De tegenprestatie, een centraal principe verankerd in de Bijstandswet, is bedoeld om mensen duidelijk te maken dat ze ‘niets voor niets’ krijgen. Deze echter is zo geformuleerd dat elke sociale dienst die naar eigen goeddunken kan invullen, waardoor bijstandsgerechtigden geen enkel houvast hebben over wat van hen verwacht wordt. In combinatie met sancties voor het niet voldoen aan de tegenprestatie leidt dat tot willekeur, kortingen op de uitkering en dus tot meer armoede in bijstandsgezinnen. Gedwongen acceptatie van werk leidde in sommige gevallen tot wat we ‘dwangarbeid’ zouden kunnen noemen zoals we in Tilburg hebben gezien waar bijstandsgerechtigden werk moesten verrichten in giftige NS-werkplaatsen.

Van herverdeling van inkomen is alleen sprake als ook de meest kwetsbaren in de samenleving tenminste niet onder het armoedeniveau zakken en dat heeft ook de Participatiewet niet voorkomen. Integendeel, volgens alle criteria (SCP, CBS en Europese richtlijnen) is het bijstandsniveau onvoldoende om op gelijkwaardige basis mee te doen in de samenleving; te veel bijstandsgerechtigden zijn aangewezen op de voedselbanken.

Kerstdebat en boek

Dit artikel is een verkorte en bewerkte versie van het hoofdstuk dat Trudie Knijn en Jing Hiah schreven voor het boek ‘Streng maar onrechtvaardig, de bijstand gewogen’, dat verschijnt als jaarboek van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken. Het is nu al mogelijk het boek te bestellen.

Het boek is de onderlegger van het kerstdebat over een rechtvaardige bijstand dat het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken op 18 december organiseert met Movisie.

De strikte interpretatie van de inlichtingenplicht en de kostendelersregeling die in de Participatiewet is verwoord hebben dat probleem vergroot; een volwassen kind of mantelzorger in huis kan – ongeacht hun inkomen – de bijstandsuitkering van huisgenoten reduceren. En één misser in het vermelden van een lening, een onbetaalde oppasklus of een vriendendienst waarvoor je ook betaald had kunnen worden, kan tot kortingen op de uitkering leiden. Niet alle gemeenten zijn even streng maar als je woont in een gemeente die weinig financiële middelen heeft en de Participatiewet naar de letter uitvoert dan ben je echt de Sjaak als het gaat om herverdelende rechtvaardigheid.

Er is nogal eens sprake van miskenning

Erkennende rechtvaardigheid is in het geding als het gaat om de erkenning van de behoeften en mogelijkheden van mensen in de bijstand. Met name bij mensen met een migratieachtergrond – de helft van de mensen in de bijstand – is nogal eens sprake van miskenning. We zagen hoogopgeleide statushouders die richting schoonmaakwerk werden geduwd terwijl ze met één jaar extra opleiding op hun niveau zouden kunnen floreren en een aanwinst voor Nederland hadden kunnen zijn. Door kortingen op het re-integratiebudget hebben gemeenten niet meer de middelen om mensen opleidingen te bieden die hun mogelijkheden op de arbeidsmarkt vergroten.

Erkennende rechtvaardigheid is vooral een kwestie van het willen begrijpen van waar degene die bijstand ontvangt behoefte aan heeft, maatwerk dus. Klantmanagers die dat begrijpen zeggen dat het lastig is om categorisering te vermijden. Ze krijgen namenlijsten van Roma-families die ze moeten checken, beoordelen - ongewild - bijstandsaanvragers op hun postcode, en doen al dan niet moeite om cliënten de regels van het spel uit te leggen. De Participatiewet biedt te veel mogelijkheden aan gemeenten om wantrouwen, in wat mensen willen en kunnen, de boventoon te laten voeren.

Veel bijstandsgerechtigden begrijpen de regels niet, en krijgen die ook niet uitgelegd

Vertegenwoordigende rechtvaardigheid betekent allereerst dat burgers, en dus ook mensen in de bijstand goed geïnformeerd zijn over hun rechten en plichten, en goed vertegenwoordigd kunnen worden. We zagen dat dit aspect van rechtvaardigheid ernstig tekortschiet. Veel lager opgeleide bijstandsgerechtigden of nieuwkomers begrijpen de regels van de Participatiewet niet en krijgen die ook niet goed uitgelegd, zodat een overtreding snel is begaan. We zagen bijvoorbeeld dat klantmanagers bijstandsgerechtigden niet informeren over hun rechten, zoals de ontheffing van de arbeidsplicht voor alleenstaande moeders met kinderen onder de vijf jaar.

Wat vooral de vertegenwoordigende rechtvaardigheid aantast is de druk om op de sociale advocatuur te bezuinigen met en beroep op het nu door de PvdA verworpen mensbeeld van zelfredzaamheid.

Terug naar het oorspronkelijke uitgangspunt van de bijstandswet

Kortom, we moeten terug naar het oorspronkelijke uitgangspunt van de bijstandswet zoals CDA-minister Marga Klompé dat ooit verwoordde: het recht op inkomensbescherming voor wie dat nodig heeft en zonder schaamte voor wie er een beroep op moet doen, en ook nog zodanig dat het voldoende is om zich een klein extraatje te veroorloven.

Maar niet naïef, er wordt soms misbruik gemaakt van de bijstand en te veel mensen is het nooit gelukt om uit de bijstand te komen; zij zijn steeds verder in de armoede gezakt. Een wondermiddel is niet voorhanden maar wat mogelijk is moet gedaan worden. Herverdeling door basisbanen voor wie kan en een leefbaar inkomen voor wie niet kan; erkenning op basis van individuele kwaliteiten en aspiraties in plaats van op basis van groepskenmerken, volledige informatieverschaffing in vele talen en bescherming van de sociale advocatuur.

Bovenal, start vanuit vertrouwen, niet vanuit efficiëntie want dat blijkt niet alleen weinig effectief maar ook niet rechtvaardig te zijn.

Trudie Knijn is emeritus hoogleraar Interdisciplinaire Sociale Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Jing Hiah is als universitair docent verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam/Erasmus School of Law. Dit is een verkorte en bewerkte versie van het hoofdstuk dat zij schreven voor het boek ‘Streng maar onrechtvaardig, de bijstand gewogen’, dat verschijnt als jaarboek van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken. Bestellen kan hier.

Noten:

[i] Ons onderzoek vond plaats in het kader van het internationaal vergelijkende onderzoeksprogramma Towards a European THeory Of juStice and fairness (ETHOS), gecoördineerd door Trudie Knijn en Dorota Lepianka van de Universiteit Utrecht en gefinancierd door het Europese Commissie programma Horizon2020, Grant number 727122

 

Foto: Jesús Pérez Pacheco (Flickr Creative Commons)

 

Dit artikel is 11888 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (17)

  1. Bijstandswet:

    “het recht op inkomensbescherming voor wie dat nodig heeft en zonder schaamte voor wie er een beroep op moet doen, en ook nog zodanig dat het voldoende is om zich een klein extraatje te veroorloven.

    Toenmalig Staatssecretaris Klijnsma (PvdA) heeft met instemming van een meerderheid in de 2e Kamer de ‘mantelzorg boete’ ingevoerd.
    Bijstandsgerechtigden worden dan financieel gekort ( €200,-) indien zij als mantelzorger thuis de zorg van een of meer ouders op zich nemen.
    Tot op heden in deze kortingsmaatregel nog steeds van kracht en wordt door de gemeentelijke sociale diensten toegepast.

  2. Eveneens een omissie die getuigt van onvolkomen beleid: In vrijheid -sociaal- kunnen wonen, ook met een bijstandsinkomen. Er is in ons land nog steeds geen individueel inkomen gerealiseerd voor elke volwassene, bijstandsgerechtigden incluis. -ik doel hier niet op een basisinkomen.

    Mijn inkomen bestaat uit iaow en 2 toeslagen. Omdat niet is geregeld dat ik met behoud van een onafhankelijk eigen inkomen met bijvoorbeeld een woonpartner – die wellicht een redelijke baan zou hebben – in één huis zou kunnen leven, bewoon ik tegen mijn zin een gezinwoning in mijn eentje. Ik zou kunnen samenwonen met een door mijzelf verkozen woonpartner op voorwaarde van het ter beschikking houden van een eigen, individueel en onafhankelijk inkomen en ben bést bereid structureel een bedragje af te staan omdat ik dan in de gelegenheid zou zijn kosten delen en ik me tot op heden netaan redelijk weet te redden.

    Ander issue: Waarom alles altijd nog zo top-down, van politiek tot praktijkuitvoering? Het wemelt tegenwoordig van de zeer intelligente en zelfstandige individuen in slands zogeheten sociaal-economisch zwakke gelederen. Denk, werk en modereer in cirkels, maak ruim baan voor ervaringsdeskundigheid, niet alleen in de zorg, maar ook in het sociale domein.

    Kom op mensen. Alles en iedereen wacht op wat we rechtvaardigheid plegen te noemen, maar wat mij betreft zo langzamerhand beter rechtmátigheid kan gaan heten: de natuur, de grondstoffenvoorraden in de wereld, het milieu, de harten en hoofden van honderdduizenden zo niet miljoenen. Geef jouw economisch- of machtsbelang nu eens voor het dringend noodzakelijk geworden deel prijs uit liefde voor de medemens en de wereld van morgen. Durf het ‘hebben’ los te laten ten faveure van het ‘bewogen Zíjn’. Deze tijd schrééwt er om.

    En ik begrijp bést dat talloze professionals gepassioneerd en bevlogen het beste met volk en land voor hebben en de nood helder inzien, het allemaal mateloos complex, abstract en gevoelig ligt, maar houdt óp met het altijd maar automatisch halsstarrig en bedrijfsblind in een eindeloze cirkelgang tot slachtoffer of patient bombarderen van álle mensen die aangewezen zijn op bescheiden leven op terreinen als economie of gezondheid. Stap liefdevol opzij, breek er uit. Angst is verwoestend. Je wordt fundamenteel en structureel onintelligent van stress, met name die welke gevolg is van levens- en doodsangst. Mijn nieuwe mondhygiëniste wilde laatst – omdat ze blijkbaar niet in staat was op te merken wat voor een persoon ze op dat moment behandelde- dat ik door haar voorbeeld in mijn mond na te doen aan haar zou bewijzen dat ik haar advies had begrépen! Misschien halfbewust vanwege mijn postcode?

    Evert van Bijsterveld, Velp.

  3. 200? Ik ben 5 jaar geleden 360euro gekort! Je krijgt gewoon een trap na met een ziek kind!

  4. Mensen die willen werken en een part-time baan vinden, hebben alleen het eerste half jaar mazzel,want dan mag je 20 % van je inkomen houden,Daarna word je geheel gekort.Werk in de thuiszorg en heb een wisselend inkomen,zodat ze je uitkering niet goed kunnen berekenen.
    Mijn ervaring is nu na jaren dat je beter niet kunt werken als wel,want werken beloont niet.Zorgt dat je alleen maar meer financiële problemen krijgt.

  5. Hallo allemaal ja jullie hebben allemaal een punt wel heel intelligent uitgelegd hoor Evert.
    Tja inderdaad is het een strafkamp bijna te noemen helemaal als er in mijn geval werk werd aangeboden van 20 uur maar dan kom je nooit uit die verrekte bijstand beste klantmanagers je heb toch echt minimaal 30 uur nodig om eruit te komen plus dan word vaak nog niet vermeld dat je dat met ‘behoud’ van je uitkering moet/mag doen dan word jij betaalt met ongeveer 1300 euro en wat je hoort te krijgen zo ongeveer 2000 euro steken de gemeentes dus 700 euro subsidie in hun portofeuile en zo blijft men voor eeuwig in de bijstand. En gekort worden is helemaal uit den boze mijn dochter werd 21 jaar en ja hoor 249 euro minder hoe dan dat is extra straffen en als je dan uiteindelijk eenbaan weet te bemachtigen word dat ook van je uitkering afgetrokken echt een wurgbeleid. Nou toen dacht ik weet je wat ik ga een eigen bedrijf starten op naar de KVK met een bloemen en plantenkraam op de markt leuk ( we hadden zelfs al plekken waar we konden staan hé) dit was en is te schandalig voor woorden om het maar even kort tehouden 2 x voor een commissie geweest, bij studentadvies voor een ondernemingsplan deze werd afgekeurd omdat het niet rendabel werd genoemd terwijl de cijfers helemaal goed waren volgende stap was IMK om opnieuw te doen ze hadden het nooit af mogen wijzen maar goed wij dachten oké om toch te kunnen starten wij eerst in bezwaar geweest natuurlijk nou toen kregen we een adviseur die dat dan moest keuren omdat het Zelfstandigenloket er geen verstand van had deze keurde het ook af wij naar de rechtbank nu wachtte wij nog in hoger beroep dit speelt al vanaf 2016 we hadden al 3 jaar op de markt kunnen staan als ze niet zo moeilijk hadden gedaan en het mij gewoon niet gunde, hoe kan dit gebeuren terwijl Nederland bloemenland is en we zelfs al plekken hadden ze kwamen elke keer met andere redenen om het maar niet rendabel te verklaren ja wij wisten achteraf wel waarom omdat je dan het geleende bedrag a 10,000 euro niet terug hoefde te betalen, moet ik dan verplicht in de bijstand blijven terwijl ik zelf initiatief toonde en ervoor wou gaan nee hoor alleen maar tegenwerking gehad tja en nu nog steeds wachten op hoger beroep.
    Dan hebben we het nog niet gehad over de mensen die van buitenaf komen die krijgen gewoon 1450 euro per maand gratis ziektekosten plus een hele inrichting van hun huis en wij maar met 999 euro echt te schandalig voor woorden dat wij moeten strugelen en in armoede moeten leven maarja ja mag niet klagen hé als je in de bijstand zit….

  6. Ambtenaren zijn de gratieverleners, zoals een bijstandsambtenaar dat verwoordde naar mij toe. Zij bepalen of dat je recht hebt op bepaalde voorzieningen en de cliënt mag op de blote knieën danken dat ze een uitkering krijgen..met onze vakantiegeld worden we met ziende ogen bedrogen, er wordt 7% gereserveerd en 5% uitgekeerd. Reken maar naar op je specificaties…
    Waar blijft de rechtvaardiging en de laatste vangnet voor de mensen die geen kant op kunnen in deze maatschappij?
    Nederland zit in de G12, en wij hebben niet eens recht op de voedselbank omdat wij armoede leiden

  7. Kostendelersnorm afschaffen! Ik word gekort met 300 euro! Ben alleenstaande moeder met 1 meerderjarig kind,die stage moest afbreken klm Corona, studieschuld heeft kan niet uit huis, geen woningen.
    Echt bizarre tijden voor de jeugd.
    Vind schandalig dat niemand wat doet hieraan.2015 waren er al debatten in 2ekamer niets veranderd.mijn dochter kan mij niet betalen.

  8. Wat een ellende wat een ellende zo’n participatie wet. 26 jaar bij banken en financiële markt gewerkt. Tijdens de economische crisis ontslagen. Eenmaal bij de uitkering instantie aangemeld krijg ik drie mappen vol met de uitnodiging voor gesprekken, gedwongen werk zoals schoonmaakwerk, ziekenhuiskleding vouwen. dat wordt maatwerk genoemd. Inmiddels heb ik meerdere keren boete ontvangen. Achteraf blijkt dat de fout toch bij hun zelf ligt. Sorry fout is menselijk zeggen ze dan. Dat heeft mij zeker weken gekost om tegen hun te botsen. Ik moest het tegendeel bewezen. Ook als ik ergens ging werken zowel de uren als ongebouwde vakantiesgeld wordt in behouden en niet meer uitbetaalde. Mensen die hele jaar uitkering hebben gehad krijgen ze we in mei hun vakantiegeld. Ik heb gemiddeld 6 maanden gedekt krijg ik geen vakantiegeld sterker nog opgebouwde uren en vakantie moest ik inleveren werd dan van je uitkering ingehouden. Wat een wet. Wie beschermt wie. Mensen in armoede de gemeente of de gemeente moet haar inwoners in nood beschermen?

  9. Mijn zoon werd ziek, een hersentumor waarbij hij meer zorg nodig had ivm epilepsie. Na zijn operatie heeft hij NAH waardoor hij nog steeds niet kan werken of naar school kan. Ik werk bij de post, alleenstaande moeder en heb een aanvulling via participatiewet. Nu kon mijn zoon ook een uitkering aanvragen omdat hij niet in staat is inkomem te verwerven. Ik word nu 300 gekort en hij ook . Al met al schieten we er niets mee op. Ik ben van goede wil, baan gezocht, ben aan het werk . Blijkbaar is dat nog niet genoeg. Echt een waardeloze regeling.

  10. Heb ik 2 keer bijstandsuitkering aangevraagd. Ben gescheiden geen inkomsten. Dus mijn leeftijd is 60 plus .de gemeente doet het moeilijk.
    Ik moet elkedag bedelen voor het eten (van families en vrienden) elkedag solliciteer ik via media .helaas . Coronas tijd .

  11. In 2015 heb ik 3 maanden achtereen geen bijstand ontvangen als sanctie op het niet willen meewerken om aan het arbeidsproces deel te nemen. Dit was de grootste leugen aan mijn adres die men kon bedenken. Ik had destijds steeds deel genomen aan activiteiten richting werk en heb alle relevante bewijzen overlegd. Desondanks heeft de sociale dienst Assen 3 maanden achtereen de bijstandsuitkering die ik ontving voor mij en mijn 2 kinderen die nog op de basisschool zaten beëindigd. Door deze laffe daad ben ik financieel kapot gemaakt en heb ik in een klap veel schulden opgebouwd. Zoals een fikse huurachterstand en het niet kunnen voldoen aan andere betalingsverplichtingen. Als kerst op de taart heeft de klantmanager mij per brief gedreigd om mij door de politie te laten verwijderen indien ik mij in het gebouw zou begeven. Ik heb alle brieven en andere bewijsstukken keurig gearchiveerd als aandenken

  12. Ja, PvdA (en anderen) willen veel anders maar Gijs van Dijk https://www.facebook.com/gijsvdijk noemt niet (ook niet in het verkiezingsprogramma) de domme vermogenstoets van de P-wet. Die eist dat je eerst arm wordt (bijna geen geld of huis) voordat je steun krijgt. Het is de hoofd oorzaak dat mensen niet meer UIT de P-wet omhoog kunnen krabbelen en niet snel een korte tijd een uitkering kunnen krijgen. Ook wordt verdienen ontmoedigd door te veel af te pakken. Dom, dom.

  13. Het is n.b. de PvdA in het vorige kabinet geweest met twee bewindslieden op Sociale Zaken t. w. Minister Assher en en Staatssecretaris Klijnsma die deze ‘partcipatiewet’ hebben vormgegeven. Het ‘mea culpa’ hierover heb ik van de PvdA nog steeds niet gehoord..
    Veel uitkeringstrekkers hebben daarom PVV of SP gestemd….

  14. Prima, dit onderzoek, hopelijk leidt het tot aanpassing van deze wantrouwen voedende wet. Sinds kort ontvangt mijn zoon (net afgestudeerd) een bijstandsuitkering. Hij solliciteert zich suf. Hij is zeer actief als vrijwilliger en ontvangt voor die activiteiten een cadeaubon of een vergoeding van 2 euro per uur. Beide vormen van vergoeding geeft hij op aan de uitkeringsverstrekker en alles wordt gekort op uitkering. Dit lijkt mij voor iemand die de arbeidsmarkt nog moet betreden en die op deze wijze ervaring opdoet en een netwerk opbouwt niet erg stimulerend!! Waar slaat het woord participatie op in deze wet?

  15. Ik ben voor 100% afgekeurd maar ben wel gestraft voor het feit dat ik voor mijn hobby het verzamelen van motormodelletjes het overschot verkocht en er wat kocht en verkocht voor de handel om mijn hobby te kunnen bekostigen. Ik heb nu een schuld va 20.000 euro alleen maar omdat ik een hobby heb omdat ik afgekeurd thuis zit en verder nooit meer wat anders kan en hoef te doen Als ik een Wajong had gehad dan had ik deze restricties niet gehad Ik wordt nu gestraft omdat aan het begin van mijn werkzame leven de Doktoren niet konden of wilden onderzoeken dat ik narcolepsie had en ik dus van mijn 18 tot mijn 39 wel altijd aan het werk ben geweest maar nooit een vaste aanstelling door naar nu blijkt vanwege mijn handicap. maar ook voor gezonde mensen klopt het niet want in theorie kun je dan wel aan het werk maar als je dat niet krijgt vanwege je leeftijd bijvoorbeeld of het is er niet dan kun je daar ook niets tegen doen. en als je dan thuis zelf wat wil beginnen wordt je tegengewerkt. dut ik zeg op naar het basisinkomen.

  16. Ook ik heb een jaar met honderd procent straf korting gezeten. Met twee inwonende kinderen. De meest traumatische en beperkende periode in mijn en mijn kinderen hun leven. Die nog tot nu na galmt. En voor verstrekkende gevolgen en keuzes heeft gezorgd. Het systeem is narsistische.

  17. Sinds mijn pensioen kan ik elk jaar Seniorentoeslag aanvragen, daarvoor was het langdurigheidstoeslag.
    Ik had wel betaalde banen, maar niet veel inkomen, omdat ik de hoge werkdruk niet bij kon benen.
    Je kunt nou eenmaal niet appels met peren vergelijken!
    Elk jaar kon ik € 250,00 vergoeding aanvragen, zodat ik daar wat extra’s kon kopen.
    Nu moet ik een zee van bewijzen inleveren (41 bijlages) om het aan te vragen, o.a. alle bewijzen van de bank vd afgelopen 3 maanden, de waarde van mijn Dela verzekering telt mee als inkomsten, en van de AOW en een paar tientjes pensioen, bewijzen van de afgelopen 3 maanden inleveren.
    Ook bewijzen dat ik maar 1 rekening bij de bank heb.
    Ik denk dat vele senioren nu afhaken om de toeslag nog aan te vragen (was dat de bedoeling van de gemeente Breda?) De wethouder van Sociale Zaken is van de VVD, hoe is het mogelijk?
    We krijgen ook geen € 250,00 meer, maar mogen gebruiksartikelen voor maximaal € 300,00 aanschaffen.
    Dat lijkt aantrekkelijk, maar je mag maar 1 keer per jaar iets aanvragen.
    Dus als de koelkast het begeeft, moet je eerst je huiswerk maken en daarna kan het nog 8 weken duren voordat je weet of je toestemming krijgt!
    Gaat daarna bv je tv stuk, dan heb je pech en moet je een jaar wachten, voordat je vergoeding voor een tv kunt krijgen.
    Volgens de wethouder mag er per jaar geen geldbedrag meer uitgekeerd worden, dat heeft met de participatiewet te maken.
    Ik begrijp er niks van, het wordt nu erg ingewikkeld en de ambtenaren hebben veel werk om te beoordelen of ik wel in aanmerking kom voor die toeslag.
    Voorheen was het zó eenvoudig om aan te vragen, nu moet ik op mijn knieën.
    Mijn inkomsten veranderen niet en toch moet ik mezelf elk jaar bloot geven om in aanmerking te komen voor de nieuwe regeling.
    Een paar politieke partijen heb ik hierover geschreven, de Christen Uni heeft al gereageerd.
    Nou ja, ik help een ambtenaar aan het werk zullen we maar zeggen 😅😅😅.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *