Groen is wèl gunstig voor oude wijken

Groen heeft nauwelijks aantoonbaar positief effect op sociale cohesie, leefbaarheid en veiligheid. Dat concludeerde het SCP onlangs.  ‘Onzin’, zeggen Ymere en gemeente Utrecht, investeren in groen levert juist op sociaal vlak veel op.  

Een groene wijk nodigt uit om meer te bewegen, vermindert stress en is goed voor de sociale en motorische ontwikkeling van kinderen. Ook draagt groen bij aan een koeler en schoner klimaat in de stad en verhoogt het de waarde van huizen. En groen kan een prachtig middel te zijn om bewoners elkaar te laten ontmoeten. Het gaat hierbij niet om de hoeveelheid groen, maar om de kwaliteit ervan en de  manier waarop bewoners bij het ontwerp en beheer ervan worden betrokken. Het maakt nogal een verschil of het buurtgroen bestaat uit een kaal grasveld, of dat er een mooi aangelegd plantsoen is met bankjes en speelvoorzieningen.

Groene bewonersparticipatie
Recent onderzoek van Alterra laat zien dat buurtgroen wel degelijk een effectief, eenvoudig en goedkoop middel is om problemen als overlast, onveiligheid en verloedering aan te pakken. In de groenprojecten van dit onderzoek is bewonersparticipatie een succesfactor. Dat is bijvoorbeeld te zien bij het ontwikkelen en beheren van buurtmoestuinen, waarbij bewoners samen plannen maken en elkaar tegenkomen bij het werken in de tuin. Mensen die elkaar alleen gedag zeiden, wisselen nu tips over moestuinzaken uit. Door dit contact ontstaat begrip en waardering over en weer, een belangrijke component van sociale cohesie.

Dat is ook de ervaring van woningbouwcorporatie Ymere. Investeren in groen in de nabijheid van woningen is goed voor de leefbaarheid, weet de corporatie. In evaluaties van groenprojecten geven bewoners duidelijk aan dat ze elkaar hierdoor meer zijn gaan ontmoeten. ‘In buurten met mooi groen zien we ook dat het vandalisme afneemt. Dat komt enerzijds omdat er meer mensen buiten zijn die gebruik maken van het buurtgroen. Anderzijds ontstaat er door bewoners actief te betrekken bij ontwerp en beheer van het groen ook meer betrokkenheid bij de buurt’, aldus Marjan Kootwijk, groenadviseur bij Ymere. Een andere reden om in groen te investeren is dat hierdoor woningen sneller verhuurd worden en meer opleveren bij verkoop. Dit alles bij elkaar maakt dat er bij Ymere nog niet bezuinigd wordt op groenprojecten.

In groen kun je elkaar ontmoeten
Ontmoeting, daar begint sociale cohesie eigenlijk mee volgens Jeroen Schenkels, programmamanager Groen van de gemeente Utrecht. Sinds de gemeente alle parken heeft opgeknapt, ziet hij dat er veel meer gebruik van wordt gemaakt. ‘Doordat buurtbewoners elkaar vaker tegenkomen, elkaar ontmoeten en er zichtbaar meer mensen op straat zijn, neemt het gevoel van veiligheid toe en ontstaat er meer binding met de buurt.’ Onderzoek in Amsterdamse parken bevestigt dit. De parken waarin de gemeente Amsterdam het meeste heeft geïnvesteerd laten de grootste toename van het aantal bezoeken zien en worden bovendien het meest gewaardeerd. ‘Utrecht investeert al jaren in groen en dat wordt door bewoners gewaardeerd. Wij gaan hier dan ook niet op bezuinigen’, aldus Schenkels.  

Investering in groen is het meer dan waard
Nog even terug naar het SCP-rapport. Daarin wordt beweerd dat vooral het vervangen van huurwoningen door koopwoningen een groot effect heeft op de leefbaarheid in krachtwijken. Maar om een buurt aantrekkelijk te maken voor kopers, is mooi groen weer heel belangrijk. Groen kan dus op verschillende manieren een goed middel zijn voor het verbeteren van leefbaarheid in stadswijken. Al met al is investeren in groen meer dan de moeite waard. Door burgers vanaf het begin erbij te betrekken, kan de sociale cohesie een flinke boost krijgen. Hierdoor kunnen welzijnsorganisaties, gemeenten en woningbouwcorporaties meerdere vliegen in één klap slaan.

Joke Meindersma en Barbara Panhuijzen werken bij Movisie. Binnen het kennisprogramma Groen en sociaal werken zij aan de versterking van de koppeling tussen het groene en het sociale domein. Kijk voor meer informatie op www.movisie.nl/groen

Foto: Bas Bogers

 

 

Reacties op dit artikel (1)

  1. Nuttig artikel, maar toch een paar opmerkingen.

    Uit verschillende onderzoeken blijkt dat juist in de Amsterdamse wijken met MINDER groen MEER bewogen wordt. De oorzaak hiervan ligt in het feit dat vooral een fijnmazige bestemmingsdifferentiatie uitnodigt tot bewegen. En een veelheid aan verschillende bestemmingen is nu eenmaal kenmerkend voor dichtbebouwde en daarmee stenige stadsdelen.

    Groen kan de waarde van vastgoed positief beinvloeden, maar dat is geen wetmatigheid. In Amsterdams groenste stadsdelen zijn de m2 prijzen voor woningen veel lager dan in de stenige stadsdelen in en rond het centrum. Ook hier geldt weer dat het aanbod van veel en veelsoortige voorzieningen (bestemmingsdifferentiatie) van grotere invloed is dan het groen. Echter, in die centrale stadsdelen zijn woningen langs parken en grachten wel weer duurder. En een woonstraat met bomen is aantrekkelijker dan een straat die het zonder moet stellen.

    De opmerking over de parken in Amsterdam is onwaar. De parken die de sterkste toename van het aantal bezoeken laten zien, zijn de parken in de stadskern. De veranderende bevolkingssamenstelling van de wijken binnen de A10 is daarvan de belangrijkste oorzaak: veel uithuizige hoger opgeleiden, die in krappe huizen leven en meer gebruik zijn gaan maken van openbare ruimten – ook parken dus – in hun directe omgeving. Wel is het zo dat investeringen die er in deze centraal gelegen parken gedaan zijn hebben geleid tot extra groei van het aantal bezoeken (in het Westerpark met name). Investeringen in parken in de wijken buiten de Ring A10 hebben veel minder rendement opgeleverd omdat het draagvlak in de directe omgeving ontbreekt.

    Kortom, investeren in groen: vooral doen. Maar wel de juiste investeringen op de goede plek. Niet ijzerenheinig inzetten op meer groen, wanneer dat in tegenspraak is met de bestaande of gewenste stedelijke kwaliteit van een wijk. En in deze schaarse tijden geen geld in groen steken dat nauwelijks gebruikt zal worden.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *