Buren pesten is een blinde vlek in de samenleving

Buren pesten is een fenomeen met onderschatte verwoestende kracht. Gedupeerden liggen er wakker van, zijn bang en voelen zich soms gedwongen te verhuizen. Verder heeft niemand er eigenlijk aandacht voor. Buren houden zich afzijdig en woningbouwcorporaties, politie en gemeenten laten het stuk voor stuk afweten.

Nadat pesten op school en werk de nodige aandacht en erkenning kregen is het nu de beurt aan buren pesten. Je hoort en leest er weinig over, wellicht omdat het schuilgaat achter woonoverlast, burenruzie, discriminatie en privacywetgeving. Welk aandeel van deze overlast pesten betreft is vooralsnog onduidelijk. Ook vakliteratuur geeft daar geen inzicht in (Randall, 1997). Uit ervaring en gesprekken met gedupeerden en hun directe omgeving weten we dat chronische blootstelling aan moedwillige vormen van overlast door buren niet alleen het woongenot of de arbeidsprestatie van de benadeelde kan beïnvloeden, maar ook het psychisch en sociaal functioneren, en geleidelijk ook de gezondheid.

Elke ontmoeting met de pester veroorzaakt diepe angsten

Door de soms relatief subtiele vorm en de selectiviteit van het pesten wordt gemakkelijk haar verwoestende kracht onderschat. Verbale of andere vormen van agressie, zoals intentionele geluiden tijdens uren die voor ontspanning en nachtrust bedoeld zijn, kunnen mensen uitputten. Wanneer iemand doelwit wordt van dit gedrag, is de kans groot dat hij het als iets persoonlijks ervaart, wat veel stress oplevert. In het geval van bedreiging, bijvoorbeeld met de dood, blijft men in het ongewisse of deze bedreiging op een dag geëffectueerd wordt. Elke ontmoeting met de pester veroorzaakt dan diepe angsten. Mensen durven hun huis niet uit en voelen zich er tegelijkertijd niet veilig.

Dit kan mensen kwetsbaar maken en isoleren van hun omgeving. Ze nodigen buren, vrienden en familie niet meer thuis uit om confrontaties met de treiteraar te voorkomen. Uit angst eveneens doelwit te worden kunnen buren of collega’s de gedupeerden gaan negeren. Een reactie die versterkt wordt als de pester derden, die niet op de korrel worden genomen, wel keurig behandelt. Met polarisatie en verdere isolatie van de gedupeerde in de straat of wijk tot gevolg.

Gedupeerden weten niet wat ze moeten doen

Aanleiding en doel van het pesten kunnen van ondergeschikt belang zijn. Alleen al door hun fysieke nabijheid kunnen mensen jarenlang dag en nacht te maken krijgen met een chronisch pestende buurvrouw, buurman of gezin. De benadeelden begrijpen de oorzaken van het, soms buitenproportionele, conflictueuze gedrag niet. En weten daardoor niet wat te doen zonder de situatie te laten escaleren.

Noodgedwongen verhuizen met bijkomende kosten, kunnen de stress eerder vergroten dan oplossen. Huurders krijgen de kosten van verhuizing niet vergoed en gedupeerde huiseigenaren moeten wettelijk het probleem bij kandidaat-kopers melden, wat ten koste gaat van de verkoopprijs. Het meest bezwaarlijke is dat jaren verdwenen woongenot, verminderde arbeidsvoldoening (vooral bij thuiswerk) alsook aangetaste gezondheid, niet te compenseren zijn.

Woningcorporaties nemen buren pesten niet serieus

Naast wijkbewoners die geen doelwit zijn van de pester, hebben ook professionals moeite met buren pesten. Zij beschouwen het als een gewone burenruzie en leggen de inspanningsverplichting bij bewoners zelf. Gezien hun maatschappelijke taak en wettelijke verplichtingen zou je van woningcorporaties op z’n minst praktische vaardigheid in de omgang met buren pesten verwachten. Wijzelf en andere gedupeerden hebben het tegendeel ervaren: de woningcorporatie neemt haar inspanningsverplichting in deze kwestie niet serieus.

Het lijkt erop dat zij niet erkent dat geraffineerde vormen van chronische overlast uiterst destructief kunnen zijn. Ze ziet niet toe op naleving van bepalingen uit de huurovereenkomst als het buren pesten betreft. Evenmin worden officiële richtlijnen toegepast, zoals de Handreiking woonoverlast van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid.

Doorlopende dossiers ontbreken

Corporaties doen niet aan preventieve maatregelen of nazorg. Nieuwe huurders worden niet geïnformeerd over disfunctioneel gedrag van mensen die naast of nabij de woning wonen. En de medewerkers zijn niet geschoold in omgaan met pesten. Gedupeerden krijgen soms tegenstrijdige adviezen. Zo raadt de ene professional aan bewijsmateriaal te verzamelen en beticht de andere de bewijslastverzamelaar van aantasting van de privacy. Ondanks het gegeven dat disfunctioneel gedrag soms al generaties standhoudt, wordt geen doorlopend dossier bijgehouden en worden meldingen geïsoleerd behandeld.

Omdat protocollen voor burenruzie worden toegepast, neemt de corporatie per definitie een bemiddelende rol aan. Dit betekent dat de pestende persoon en gedupeerde allebei als medeschuldig worden beschouwd en dat ze beiden verantwoordelijk worden gehouden voor de oplossing. Het gedrag van de pester wordt zo beloond, gehandhaafd en bekrachtigd en de klacht van de gedupeerde ontkracht. Deze laatste loopt hierdoor dubbele psychische lasten op.

Wanneer politie en gemeente bij de pesterij worden betrokken zijn aanpak en uitkomsten soortgelijk. Meldingen worden ook door de politie geïsoleerd beschouwd. Vooral wanneer wijkagenten wisselen en systemen worden vernieuwd, verdwijnt het institutioneel geheugen. De gemeente is gericht op de bescherming van de integriteit van mensen met disfunctioneel gedrag en hun families (Tussenbericht Schakelteam, 2018). Voor de bescherming van de fysieke en emotionele integriteit van degenen die gepest worden is geen aandacht.

Maatschappelijke uitdaging: pestpatroon doorbreken

Instanties geven te gemakkelijk de boodschap aan gedupeerden dat de situatie onoplosbaar is, dat ze die moeten accepteren en ermee moeten leren leven. Verhuizing van de gedupeerde wordt als een oplossing beschouwd, terwijl hiermee het conflictueuze gedrag opnieuw wordt beloond. Gedupeerden verliezen zo alle vertrouwen in de instanties en raken verder geïsoleerd.

In feite betekent toepassing van onjuiste protocollen door corporaties, politie en gemeenten een systematische miskenning van zowel de mogelijke psychologische achtergrond van de agressie als de sociale consequenties daarvan. De maatschappelijke uitdaging is om het pestpatroon te doorbreken in plaats van te handhaven of te versterken. Buren pesten is een blinde vlek in de samenleving. Wetenschappelijk onderzoek naar omvang, klachten en handelingsopties is hard nodig.

Margarita Amador en Alfons Uijtewaal zijn academisch geschoolde ervaringsdeskundigen en werken bij Stichting Huize AardeZij voerden gesprekken met gedupeerden, sociaal betrokkenen, gerelateerde instanties en verrichtten wijkonderzoek.

 

Referenties

Randall, O. (1997). Adult Bullying - Perpetrators and Victims. London/New York: Routledge.

Tussenbericht Schakelteam, gemeentelijke aanpak personen met verward gedrag, 11 april 2018.

 

Foto: Elvin (Flickr Creative Commons)

 

Dit artikel is 3094 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (3)

  1. Buren het leven vergallen als een in Nederland veel voorkomend verschijnsel, is een symptoom van overbevolking. We leven noodgedwongen te dicht op elkaar. Hoe meer zielen, des te meer vreugde, is een Hollands gezegde. Deze spreuk wordt in het Frans naar ware strekking vertaald met: ‘plus on est de fous, plus on ri’. We hebben het dus er zelf naar gemaakt.

    De Franse journalist Ephimenco heeft het opgemerkt. Hij schrijft:
    ‘De mentaliteit van Nederland is het best te begrijpen via de geografie en de architectuur. Dat gebrek aan ruimte en dat handelsleven in de stad was eeuwenlang echt het tegendeel van Frankrijk [.] Ik weet dat het in de Franse banlieu ook niet altijd pret is, maar de Franse jeugd kan naar de bergen, het open veld. Ik heb eindeloos in de bossen gespeeld, ik had geen voor- of achtertuin nodig. De poëzie gaat in Nederland vaak over dat ontbreken van landschap. Het verklaart een zeker gemis aan levensvreugde.’

  2. Ervaringsdeskundige: Het kan nog heel veel en uitzonderlijk lang erger, hoe, dat wordt beter niet geschreven om te voorkomen dat deze informatie door mensen met NPS kan worden misbruikt en huidige en toekomstige slachtoffers het nog veel moeilijker krijgen.

  3. Beste

    Ik ga nu in mijn eentje na 33 jaar zeggen hoe ik overal wordt weggepest. Nu zit ik weer in deze situatie en ben het zat. Ik wil de waarheid kunnen spreken en dat istanties naar mijn luisteren. Ze proberen mij. Me buren proberen hun hachje te redden van vooroordelen en in in de praktijk 8 maanden lang mijn proberen weg te treiteren uit mijn huis. Ik heb hard gewerkt al die jaren en heb nooit iemand vlieg kwaad gedaan. Ik heb bloed zweet en tranen als allochtoon in mij. Huis gestoken en veel tijd en energie. Ik voel me zo machteloos dat niemand wil luisteren naar mij op mij. 33 jarige leeftijd terwijl ik 23 jaar in NL woon en dit voor het eerst mee maak. Wie kan mij helpen met mensenrechten advocaat om dit groot te laten worden zodat anderen net als ik naar voren kunnen komen en niet geïsoleerd in hun huisje moeten zitten. Ik heb ook nog eens het nadeel dat ik als mens niemand wil kwetsen. Deze buren willen mij. Nu als terrorist neer te zetten zodat niemand achter komt wat voor pestkoppen het zijn vooral volwassen ook nog terwijl ik nooit wat gedaan heb dat ze dit moesten doen (ongelofelijk). Nu zie ik dat mensen liever mijn leven verpesten zonder dat ze mij kennen in plaats van sorry zeggen met zijn alleen voor het wegpesten uit me huis en lastig vallen met treiteren. Ik ben Kovan Abdal uit Warmond. Ik heb jaren 90 overleeft tegen Saddam hussein vechten ik heb 8 jaar in asiel overwonnen en ik heb 2 ongelukken achter de rug waar ik dit uit ben gekomen. Maar in mijn eentje tegen deze leugens is het zwaarste ooit in mijn leven. Omdat niemand kijkt naar het begin wat anderen doen met gezond verstand oordelen en daarna omdat ze geen sorry wilden zeggen. Heb ik terug gepest van uit emoties en boosheid wat ze me aan doen zonder na te denken. Het is een groep van ongeveer 20 mensen die verbonden zijn met elkaar en wegrennen als de waarheid naar voren gaat komen en kennen ze elkaar niet. Zo nemen ze mijn van dag 1 hier in de maling en ik als goed eerlijk mens met een positief kijk op het leven vooral mijn grootste kracht eerlijkheid wordt totaal geen seconde naar geluisterd. Nu houden mijn buren zich op de vlakte en sturen mensen van GGZ langs zonder afspraak zomaar voor me deur mogen we binnen komen nadat ze allen mijn met pesten zawk hebben gemaakt en geen kracht om nog te verwoorden. Help mij help mij help mij zodat geen 1 mens hierdoor geen moet gaan. Met een onderzoek komt alle waarheid naar boven en niemand wilt mijn helpen alleen tot nu kwadraat van de gemeente. Dit is echt naar waar ik doorheen moet. Heb maanden lang mezelf gekweld omdat ik zwaar vond om hen te kwetsen met de waarheid van pestkoppen met een heel wijk bijna echt eng. Ik ben kapot. Ik heb geen hulp nodig wel ondersteuning voor wat mij is aangedaan en nog aan de gang. Ze lopen voor me en zeggen fluisteren tegen mij ga terug naar je eigen land je hoort hier niet. Ik loop door nu na 8 maanden en de buren alles doen met een lief jonge. Die prestaties gericht via KNVB met kids werkt als monster neergezet en ze worden geloofd anders staat GGZ niet onbes hoeft op mijn zwakste moment door hen lastig te vallen met gesprek terwijl ik amper slaap eigenlijk niet door de buren die constant bezig zijn. Key wegpesten door middel van aardig doen en tig van die voorbeelden. Geef dit door wAnt als goed mebs en Eerlijk en nooit kan liegen kan je dit niet maken. Mijn krachten zijn op HP mij iemand alstublieft voor ik alles kwijt raak waar ik nu voor je. Gewerkt zonder familie vrienden of buren echt helemaal alleen. Mvg Kovan Abdal uit Warmond

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *