COLUMN Hoe empathie uit onze samenleving verdwijnt

Ik moet toegeven dat ik de laatste tijd niet altijd even vrolijk ben, maar als ik naar het nieuws kijk neemt mijn vertrouwen in de mensheid zienderogen af. Zo bereikte me het nieuws dat ruim veertig procent van de artsen de behandeling wil kunnen weigeren aan patiënten met een ongezonde leefstijl, zeker als die leefstijl bijdraagt aan de aandoening waarvoor behandeling gevraagd wordt.

 Zonder empathie is de zorg mank

Blijkbaar zien, in navolging van politici, nu ook artsen de leefstijl als volstrekt vrije keuze. In deze visie zijn niet alleen het leven en het lichaam maakbaar, maar zijn de burger of de patiënt er ook persoonlijk verantwoordelijk voor en dus schuldig aan als het niet goed gaat.

Om te beginnen is dit wetenschappelijk aanvechtbaar: keuzes worden grotendeels onbewust gemaakt. Omgeving, marketing en persoonlijke omstandigheden zoals stress spelen een zeer grote rol in het keuzenproces. Keuzes worden altijd gemaakt in een context en de mate waarin mensen deze kunnen beïnvloeden is maar heel beperkt. Daarbij kan er weliswaar een statistisch verband zijn tussen leefstijl en aandoening, maar op individueel niveau is dit niet altijd bewijsbaar, laat staan dat er van een echte vrije keuze en dus schuld sprake is. Statistische gegevens mogen nooit naar individueel niveau worden vertaald. Maar los daarvan: een arts die zijn patiënt veroordeelt, kan niet meer helpen en kijkt niet meer naar de mens achter de ziekte.

Dobbernegers, labbekakken en lillende vleeshompen

Maar hier blijft het niet bij. Helaas. Want wat te denken van de term “dobbernegers” voor wanhopige vluchtelingen die omkomen op hun tocht naar een toekomst? En Hans de Boer met zijn labbekakken, die, niet gehinderd door enige kennis van cijfers en feiten, vond dat mensen met een bijstandsuitkering maar asperges moesten gaan steken in plaats van thuis zitten en geld vangen. Je zult maar wanhopig je honderdste sollicitatiebrief hebben weggestuurd.

En net toen ik dacht dat we alles gehad hadden, kwam Pro-Rail voorman Eringa met het verwijt dat zelfmoordplegers geen rekening houden met vertragingen van zijn schema. Hoe komen mensen zo kil, zo wreed, zo dom? Sinds wanneer is het treinenschema belangrijker dan het leed van de achterblijvende familie, of van de machinisten, treinpersoneel en inzittenden die zoiets gruwelijks meemaken?

Het lijkt wel steeds vaker voor te komen dat we volstrekt gevoelloos reageren op mensen die het moeilijk hebben. En dat geldt niet alleen voor de Grieken, de vluchtelingen en mensen in conflictgebieden. Want sinds wanneer is het oké om openlijk te spreken van de vreselijke aanblik van wit lillend vlees, waar het iemand betreft die net als ieder ander van het zonnetje wil genieten? En hoezo vindt 55% van de Nederlanders dat mensen met longkanker het aan zichzelf te danken hebben en is het nodig dat de Stichting Longkanker daar een campagne tegen moet opstarten? En gaat dat helpen?

Een nieuwe golf wreedheid en domheid

Het lijkt me goed om eerst eens te kijken wat er aan de hand is. De geschiedenis laat ons zien dat wreedheid, domheid en een gebrek aan empathie beslist niet alleen kenmerkend is voor onze tijd. Toch lijkt me dat er sprake is van een patroon. Een samenloop van krachten die alles te maken hebben met onze neoliberale, meritocratische samenleving: hierin staan de waarden eigen keus, eigen verantwoordelijkheid en eigen verdienste centraal. Dit betekent dat de invloed van sekse, kleur en klasse het liefst ontkend worden, want iedereen heeft immers gelijke kansen, toch?

Dat niet iedereen evenveel mazzel heeft gehad in het leven is dan een spelbreker van jewelste, dus dat zien we liever niet. Roken en overgewicht worden liever niet gezien als een gevolg van lagere sociale klasse, armoede en stress, of van een op totale verslaving uit zijnde voedings- en tabaksindustrie. Mensen hebben geen pech meer, omstandigheden zijn geen excuus en wie nog durft te mekkeren over een slechte jeugd neemt zijn eigen verantwoordelijkheid niet serieus. Nee: deze mensen zijn zelf schuldig en kosten de samenleving, óns, alleen maar geld.

Welk probleem lossen we hiermee op?

Want wat gebeurt hier? Als je goed kijkt, zie je dat elke keer dat een bepaalde groep mensen worden uitgesloten van onze empathie, ons medegevoel, door hun situatie te herdefiniëren als verwijtbaar, eigen schuld, een gebrek aan moraal. Die luie Grieken verdienen onze steun niet, ze moeten maar eens werken in plaats van in de schaduw hangen. Dat de werkloosheid daar oploopt tot vijftig procent, dat kinderen in armoede opgroeien, dat hypotheken onder water staan, ach, tja. Het lijkt heel prettig om je af te sluiten van anderman’s (vrouws) leed. We hoeven niet meer mee te lijden én we kunnen geloven dat ons geluk te danken is aan onze eigen superioriteit, je weet wel: meritocratie, eigen verdienste, eigen keus, eigen verantwoordelijkheid. Het leven is toch maakbaar? Een vriend van me heeft alvleesklierkanker en vertelde dat sommige mensen bijna teleurgesteld reageren als hij zegt dat hij nooit heeft gerookt. Dat zo’n ziekte je ook zomaar kan overkomen, past niet in hun maakbaarheidsdenken.

Als mens zijn we sociale dieren. We worden geboren met empathie, die nodig is om sociaal te kunnen leren en functioneren. Daarbij maken we voortdurend onderscheid: wie hoort bij ons en wie is de vijand, de ander? Sociale uitsluiting, via de definities van de situaties uit de voorbeelden hierboven, is een actief proces van ont-empatisering. Zo hoeven we de pijn van anderen niet te voelen: ze verdienen het, hebben er zelf om gevraagd. We kunnen opgelucht verder met leven.

Het ont-empatiseren lost wel degelijk een conflict op, namelijk de spanning tussen je eigen neiging tot empathie en een wereld waarin pech en geluk ongelijk verdeeld zijn. Met het uitbannen van dat gevoel is de orde hersteld: de pech is eigen schuld, daar hoeven we geen medelijden voor te voelen.

De definities zijn niet bedoeld om problemen op te lossen, maar als excuus om juist onze handen ervan af te trekken. Het gaat niet meer om helpen, maar om het legitimeren van onze eigen houding van uitsluiting. De afwijzende arts zal zijn handen van de patiënt willen aftrekken, mensen met overgewicht durven nauwelijks meer op het strand te zitten, zieken krijgen verwijten in plaats van compassie, en Hans de Boer hoeft zijn achterban, de werkgevers, niet tot de orde te roepen.

Een pleidooi voor empathie

Wie is gebaat bij dit gedrag? Je zou zeggen: wijzelf, maar dat is schijn. De keerzijde van deze houding is dat daarmee de druk in de samenleving toeneemt. De onveiligheid, de dreiging om zelf ook uitgesloten te worden, raakt ook jezelf. We moéten presteren, slank zijn, gezond leven, hard werken, succesvol zijn, want de afwijzing zit ons op de hielen. Steeds meer mensen bezwijken onder de hoge druk en zitten thuis met burn-out of psychische klachten. En denken vervolgens dat het aan hun eigen falen ligt.

We lossen dus niets op. Voor onszelf niet, en zeker niet voor de buitengesloten ander. Dus, mochten jullie iets over Griekenland willen zeggen (of in alle andere bovengenoemde voorbeelden): verplaats je eerst eens in de situatie van de ander en vraag je af of je zou willen ruilen. Als het antwoord nee is, dan weet je waar het fout gegaan is en wat je te doen staat. Mededogen is zoveel fijner voor de gever en de ontvanger. Probeer het, je kunt het!

Fijne vakantie!

Mieke van Stigt

Dit artikel is 127593 keer bekeken.

Reacties op dit artikel (116)

  1. Goed en herkenbaar verhaal, opslaan en later nog een paar keer lezen.
    Eens met de stellingname.

  2. Onze VVD-minister Block heeft het treffend onder VVD-woorden gebracht: “Armoede is een keuze”. Ik bedoel maar……………….

  3. Spijker op de kop, mijn complimenten. Dan rijst de vraag: waar komt dit vandaan? Met verdere vragen als: wie heeft hier baat bij? en wat is hiervan de (hogere) bedoeling?

    Groeten, Ben

  4. De gewone man heeft wel Empathie. Maar hun die leren om geld te verdienen kunnen dat niet ontwikkelen. Zij verdienen goed en kunnen goede dingen betalen. Jan met de pet met al zijn gewerk en getob niet. Dus veroordelen ze een ander voor hun falen. Hun zouden mensen beter advies moeten geven. Zelfs in een ziekenhuis krijg je gif voeding. En geven kankerpatiënten dingen die ze absoluut niet mogen. En dat gif in de voeding neemt je gezonde optimisme af je geest beïnvloed het. Daar ligt je oorzaak ze denken aan gezonde mensen is niets te verdienen. Maar nu ieder wakker is en zich tegen ze keert. is de toch al geplaagde mens de schuld. Delen hebben ze nog nooit van gehoord. En hun dooddoener is wij mogen het niet aanraden. En waarom zijn mensen boos als ze dat wel doen. Omdat ze niets over hebben. en wel troep moeten kiezen Ze snappen niet dat vuil op halen net zo belangrijk is. https://www.youtube.com/watch?v=xSJFPJvqJq8
    Lees dit maar,echte artsen zijn er wel maar zij durven ook niets.

  5. De slinger is gewoon de andere kant aan het opgaan.
    Het roze-bril denken van de afgelopen 40 jaar, zonder empathie voor de realiteit en vervuld met naïeve domheid, is te ver doorgeslagen en roept nu eenvoudigweg een steeds breder gedragen tegenreactie op.
    Deze slingerbeweging is een van de belangrijkste positieve krachten van een democratische samenleving en voorkomt dat een bepaalde groep en haar mening te bepalend wordt voor lange tijd.

  6. De politici en kennelijk dus ook de artsen zien mensen liever zelfmoord plegen in dit land. Wat ook steeds meer gebeurt, want heel veel mensen zijn er dus al van overtuigt dat je geen hulp hoef te verwachten van de artsen in dit land.

    Ik zelf loop al 6 jaar met onwijs veel pijn, en de artsen zeggen: neem maar morfine en lyrica.. maar heb dat anderhalve maand geslikt en de bijwerkingen maakte het probleem alleen maar erger.. je moet gaan sporten… 5 maanden geprobeerd, en mijn klachten werden erger, wat blijkt, ik heb naast de nek hernia ook artrose, en dat gaat dus niet weg, en wordt dus erger bij bijvoorbeeld intensieve bewegingen.

    Als ik over cannabis begin, wat dus WEL werkt tegen de pijn, dan verklaren ze mij voor gek… en noemen ze mij een crimineel… de hele big pharma en politiek mag van mij uitsterven, ze zitten er niet voor ons, maar ze zitten er voor winst, en om te zorgen dat patienten, ook patienten blijven met hun “medicijnen” die alleen maar bijwerkingen hebben, zodat de klachten niet afnemen..

    Ja, soms denk ik ook wel eens, was ik maar dood, dan was het allemaal klaar.. gelukkig heb ik geen zelfmoord nijgingen, maar ik kan het maar al te goed begrijpen dat iemand geen uitweg meer ziet, en het hef in eigen hand neemt.. hoe vervelend ook voor de nabestaande, maar dat is dus wat de politiek en de zorg in dit land met mensen doet.

  7. Cool stuk, bedankt voor het delen. Inderdaad “legitimeren van onze eigen houding van uitsluiting”. Ik vraag me toch wel af of we worden geboren met empathie. Volgens de reguliere psychologie ontwikkelt een kind rond het 6e levensjaar empathie… of niet. Volgens mij is dit wat iemand besluit te ontwikkelen of besluit niet te ontwikkelen. Ik herinner me als klein kind het besluit genomen te hebben mezelf in te willen leven in anderen. In mijn rapport op de lagere school kwam dan ook de aantekening te staan “Sylvie is heel lief voor andere kinderen”. Dat is ook WIE ik wil zijn. Dus, wat ik hiermee wil zeggen is dat het gewoonweg een beslissing is wie je wil zijn en of je anderen als jezelf wil ondersteunen.

    Dus een huisarts, een Hans de Boer, een Eringa, noem maar op besluiten geen empathie te hebben. Wat we ons dan moeten afvragen is waarom die mensen op die plekken zitten? Moeten we die mensen op die plekken toestaan of moet er een toets/monitoring komen voor bewezen zelfintegriteit alvorens mensen op belangrijke plaatsen in de samenleving worden toegelaten?

  8. De Maatschappij waarin geleerd wordt om niet na te denken, alles volgens het handboek en protocol, doen wat er gezegd, hoe het gedaan moet worden, wanneer het gedaan moet worden, waar en hoe vaak het gedaan moet worden.

    Dat is de kant waar NED en ook steeds meer BEL opgaan naar het voorbeeld van de USA – als je daar een paar jaar woont en leeft en goed om je heenkijkt dan zie je wat er aan de hand is – als je dan vervolgens bijhoud wat zich in NED en BEL afspeelt dan kun je al voorspellen wat er gaat gebeuren – en daar wordt je niet vrolijk van !

    Als men leert om niet meer na te denken dan kan men zich ook niet meer verplaatsen in de andere persoon – steeds meer hoor je, dat zijn de regels en ik volg de regels daar kan ik verders niets aan doen.

    Maar stel nu eens dat de regels verkeerd zijn opgesteld en iedereen met zijn oogkleppen op achter de fanfare aanloopt en naar de pijpen danst op ieder vals deuntje wat er gespeeld wordt.

    In de jaren 30 in NED was er ook zo een beweging om er jaren later achter te komen dat het beeld wat gevormd werd een ander beeld was dan wat ze voor ogen hadden en hun kinderen daar nu nog de gevolgen van voelen.

    Bijna iedere gemeente maakt zich daar nu schuldig aan – mensen worden uitgebuit voor een slaven vergoeding in de moderne werkkampen – Als ik bv nu bijstand zou aanvragen dan zit daar iemand de zich een werk coach noemt en zal mij proberen wijs te maken dat ik werk ervaring moet opdoen – Maar als ik vraag of ik een afspraak kan maken in de avond uren of het weekend dan kan het niet want dat is buiten zijn kantoor uren!

    Iemand werkmentaliteit proberen bij te brengen door 32 uur per week werk te laten doen die makkelijk uit te voeren zouden zijn door dezelfde mensen die nu in de bijstand zitten maar dan via een uitzendbureau – daar moeten ze namelijk bij ingeschreven staan – ze mogen werken voor een uitzendbureau met behoud van hun uitkering waarbij het verdiende geld in minder wordt gebracht.

    Dan bouwen deze mensen een WW verleden op en en Pensioen, ook dit werk mogen ze niet weigeren ander kunnen ze gekort worden – Maar dit gebeurt niet, de “werkbedrijven” hebben liever mensen in de bijstand direct bij hun geplaatst, dat is namelijk vele malen goedkoper en zonder risico, kost niets als ze ziek worden of arbeidsongeschikt – daarbij dienen ze alles te doen wat wordt opgedragen anders worden ze gekort – ook hoeven deze bedrijven zich niet aan arbeidsvoorwaarden te houden of CAO – want er is geen arbeidsovereenkomst!

    Als je dan ook nog de pech hebt dat je samenleeft of getrouwd bent en je kinderen zijn oud genoeg – dan hebben ze 2 slaven voor de prijs van 1 – Beide moeten dwangarbeid verrichten!

    Dan is het ook nog zo dat de lokale afdelingen van de SD hun eigen wet en regelgeving heeft en politie dienst. Deze mensen staan boven de wet aangezien je ze niet persoonlijk kan aanklagen voor intimidatie enz. Alleen de gemeente kun je aanspreken en de kans dat je, recht kan halen is al bijna onmogelijk aangezien dat bijna geheel is dichtgetimmerd. Waar iedere gemeente juridische medewerkers heeft daar krijgt de gedupeerde meestal niet eens een verwijzing en als ze die al krijgen dan is er bijna geen advocaat die er iets me wil doen omdat ze er bij voorbaat al van uitgaan dat de kans van slagen nihil is.

    Er is bijna geen haan die hier naar kraait – hoe komt dat – de publieke opinie wordt gemanipuleerd en een vals beeld geschetst van de werkelijkheid en zoals getraind loopt de meute er met hun oogkleppen achter de fanfare aan en dansen ze naar de pijpen op het valse deuntje wat er gespeeld wordt!

  9. Mooi artikel, geschreven vanuit het hart. Mensen die geen empathie en/of mededogen kennen, kunnen daar dus ook niets aan doen. Ook zij verdienen dus mededogen, want als je emotioneel zo arm bent, is het eigenlijk ook niet best met je gesteld.

  10. mooi verhaal mieke en netjes recht voor zijn raap….De wereld gaat met rasse schreden naar de verdoemenis…voor het welzijn van de elite….mijn vertrouwen is verdwenen toen een CEO van Nestle doodleuk stond te beweren dat water geen vrij toegangelijk item kon zijn doch dat iedereen daar fiks voor moest gaan betalen…water hebben we het over en dat zou niet op de lijst van eerste levensbehoefte moeten staan…..? they lost me

  11. Ja! Helemaal mee eens. En er is m.i. nog een heel belangrijke reden waarom dit voor niemand goed is: op een gegeven moment word je wakker uit deze leugen doordat jou dingen overkomen terwijl je daar niets aan kunt doen. Dan val je diep, veel dieper dan als je realistischer in het leven stond. Ten eerste is het veel moeilijker je situatie te accepteren, ten tweede kom je in een crisis doordat heel je levensvisie en overtuigingen plotseling op losse schroeven staan. Op deze manier heb je een veel grotere kans in een depressie te raken – juist datgene waarvan je altijd had geloofd dat jou dat nooit zou overkomen, omdat je nooit wist dat dat geen keuze van slappelingen was.

  12. Dan is voornamelijk de onderste laag van de bevolking weer de klos.
    En wel de hoge zorgpremie betalen zeker.

  13. Als je wint, heb je vrienden… Goed artikel over verdwijnende empathie. Pijnlijk duidelijk.

  14. Dit is het mooiste, wijste en meest omvattende artikel dat ik in tijden gelezen heb! STAANDE OVATIE!!!

  15. Aaah, wat ben ik blij dat iemand de huidige maatschappij beschrijft zoals ie is. We zijn meedogenloos geworden. We hebben totaal geen gevoel meer voor de ander. Het is ikke, ikke en graaien, graaien. Op alle fronten. Stiekem worden er contracten gesloten over genetische gemanipuleerde gewassen, die op den duur veel schade kunnen veroorzaken, waar wij nog geen woord hebben gehoord in de media, terwijl we aan een stuk door worden doorgezaagd over “hoe slecht Griekenland is.” En de mens, die telt helemaal niet, die is onbelangrijk.
    Heel, heel treurig

  16. 1. Inderdaad, de overtuiging is: wie niet (meetbaar) bijdraagt is ballast. En dat klopt niet. Velen dragen bij, ook al is het niet financieel. En hoe we met zij die helemaal niets kunnen/willen/mogen bijdragen tekent onze beschaving.
    2. Dit bericht zelf laat de tegen-tendens zien. Het doet pijn als mensen niet tellen en we hebben daar allemaal last van. Het maakt ons onzeker. Straks zijn wij aan de beurt. Dus door de Grieken/ouderen/zieken/vluchtelingen te steunen help je de samenleving als geheel. Je brengt compassie, solidariteit en ubuntu in.

  17. Slecht verhaal. Veel mensen gaan er vanuit dat zij geholpen worden, wat er ook gebeurt, en dat alles de schild van de ander (wij dus) is. ‘De maatschappij MOET dit, de overheid MOET dat, we hebben rechtbop …’. En nergens hoor je iets van plichten, eigen schuld, eigen risico. De mensen die zich verantwoordelijk gedragen moeten telkens maar opdraven voor de lasten van anderen.

    Daarnaast: er is wel degelijk compassie. Het medeleven bij MH17, vluchtelingenhulp, de vele projecten in binnen-en buitenland zijn de voorbeelden van compassie en empathie.

  18. Mee eens! Met de Vrijzinnige Partij https://www.vrijzinnigepartij.nl/ willen we daar, zeker als het gaat om de politieke aanpak, grote verandering in aanbrengen. Verbinding is het credo!
    Lessen om het EQ (emotioneel quotiënt) te ontwikkelen moeten net zo belangrijk worden als alle lessen die het IQ (intellectueel quotiënt) ontwikkelen. Begin er op de basisschool al mee! Mensen zijn belangrijker dan ego’s en systemen. Lisa Staal van de stichting Become the best version of yourself http://becomethebestversionofyourself.nl/ heeft daar ook hele goede ideeën over!
    \

  19. ben het er helemaal mee eens een voorbeeld hier is dat mijn dochter door stress nogal gegroeid is en er mensen om haar heen reageren dat het haar eigen schuld is,terwijl ze er niets aan kan doen ze eet helemaal niet veel. Maar de reactie die ik laatst hoorde is (ja geef het maar toe elk pondje gaat door het mondje) mensen weten soms niet eens hoe kwetsend het kan overkomen. Dus lieve mensen denk eerst eens na voor er een oordeel geveld wordt over een ander.

  20. Mooi artikel…ook herkenbaar, hoe verder ze de maatschappelijke ladder beklimmen hoe meer mededogen ze onderweg verliezen. Sommige mensen zijn zó arm, het enige wat ze nog hebben is geld!

  21. Wat een goed artikel, zo helder verwoordt ook. Echt de moeite waard om te lezen en te delen!

  22. Eens met wat er beschreven wordt, maar…..
    Er zijn veel empathische mensen op deze wereld!! Ikzelf ben zo iemand. Wanneer ik met iemand meeleef heb ik kans op twee reacties:
    – afstoten en wantrouwen, want ‘is dat wel echt, waarom doet ze zo aardig, zou ze wat te kort komen of van me nodig hebben?’
    – aannemen en omarmen. Hieruit ontstaan hele fijne gesprekken en mensen krijgen hun glimlach en sprankel weer terug als ze merken dat er iemand oprechte interesse toont en met hun meeleeft.

    Dat laatste gebeurd helaas veel te weinig!

  23. Een geweldig stuk waar ik over mee kan praten, door vele bestralingen en operatie’s merk ik ook in mijn omgeving dat er weinig inleef vermogen is als je moe/op bent. Toch heb ik ook wat kanttekeningen. B.v. de Grieken, het is afschuwelijk waar zij in zitten, toch was hun lid worden van Europa een grote leugen, hun tekorten waren toen al gigantisch, een en al corruptie, 21.000 overleden ambtenaren kregen al meer dan 20 jaar nog steeds hun pensioen moet ik daar ook empathie voor hebben? Dat is pure oplichting. Als ik een vader of moeder zie roken in het bijzijn van kleine kinderen, of drugs zitten te gebruiken in hun bijzijn moet ik dan empathie hebben?
    Als ik hoor en zie hoeveel mensen amper genoeg te eten hebben en hoe in Den Haag met hun word omgegaan, Uw eerder aangehaalde uitspraken van onze leiders en hooggeplaatsten, niet te geloven.
    Dat doet mij pijn en verdriet. Maar gelukkig zijn er velen die wel begrip en empathie hebben, dikwijls mensen die weten wat armoede, ziekte enz….is.
    Als christen denk ik steeds aan een tekst uit de Bijbel waar staat dat in de eindtijd de liefde van de mensen zal verkillen, ikke ikke ikke en nog eens ikke, moeten wij daar ook empathie voor hebben? Eerlijk gezegd vind ik ze zielig. Velen zeggen men is verantwoordelijk voor zijn eigen leven, daar ben ik het voor een klein gedeelte mee eens, als je een stoornis hebt of door omstandigheden in de ellende zit, kanker hebt, al dan niet door eigen schuld, ook zo’n moeilijk punt net als te vet en ongezond eten. Daar heb ik niet overal empathie voor. Wat niet wegneemt dat ik zo iemand altijd zal helpen/bijstaan ook als is het eigen schuld.
    Dat is de nuance op het bovenstaand stukje.
    Ben

  24. Erg goed, dit soort artikelen. De menselijke domheid neemt in deze neoliberale samenleving zorgwekkende vromen aan. U noemt de Grieken bijvoorbeeld. Ja, gedeeltelijk zijn zij zelf verantwoordelijk voor hun misere, omdat ze niet de westerse normen en waarden aanhangen. Ondertussen hunkeren westerlingen naar hun zuidelijk temperament, maar ze kunnen er evenmin tegen. Jaloezie??? Eindelijk krijgen de Griekennu gerechtigheid. Onzin natuurlijk, de Grieken hebben hun cultuur en politiek niet zelf gekozen, die is in de loop der tijd ontstaan en daar kom je niet zomaar vanaf. Europa heeft willens en wetens deze cultuur omarmd en nu het misgaat moet Barbertje hangen. Bezuinigen is het enige wat deze fantasieloze politici kunnen bedenken; Maar wanneer je een kale kikker geld geeft maar niet de kans om van dat geld meer te maken kun je nagaan dat dat geld snel op is. Men moet maw in het land investeren ipv geld inpompen, niets doen en vervolgens verwachten dat dit land het terug kan betalen. Dat lukt nooit. Bezuinigingen leiden uiteindelijk tot onvrede, revolutie, menselijk leed dat meer kost dan wat we nu aan Griekenland besteden.
    Ook noemt u de maakbaarheid van de gezondheid. Wie zich zorgvuldig laat informeren weet niet meer waar hij aan toe is. Ik, een kind van de jaren 60 groeide op met ‘snoep verstandig eet een appel’ voor een beter gebit. Maar een appel, elk fruit in wezen, is juist slecht voor het gebit! Ook moesten we drie glazen melk per dag drinken, nu ook uit de boze! Roomboter was slecht, margarine veel beter, nu beweert men het tegenovergestelde! Hoe kan een verstandig mens de juiste keuzes maken?
    Ook zijn we jaren doodgegooid met zorgen voor later: Koop allerlei fantastische bankproducten! Wat zijn we belazerd. Maar de neoliberalen spinnen er garen bij.
    En dan zijn we verbaasd wanneer mensen deze westerse waarden beginnen uit te kotsen. Ik sta volstrekt niet achter enige vorm van geweld, maar ik kan me voorstellen dat met name jongeren ontzettend kwaad worden. Zeker jongeren die niet in deze egoistische hebben-hebben-hebben cultuur zijn grootgebracht. Ik denk aan de jonge jihadies. Als we willen begrijpen waarom deze jeugd zich zo ontwikkelt in onze alom te prijzen wereld van gelijke kansen: dan is dus hierbij het antwoord gegeven!
    We moeten hoognodig naar ons eigen egocentrische gedrag kijken, dat de natuur, de creativiteit, de gezondheid enz. aan alle kanten afbreekt. Ons gebrek aan willen nadenken!
    We geven onze extraatjes aan een Afrikaans kindje dat dankzij onze goed gaven overleeft in een land waar amper te leven valt. Overbevolking en werkeloosheid creëren we met ons gemakzuchtig geefgedrag. Wanneer men niet meer doet dan dat, zorgen dat er werkgelegenheid is en politieke stabiliteit, creëert men een volgend probleem dat we vervolgens schamperend afdoen met dobbernegers!
    Schande over ons westerlingen, over onze mentale luiheid en gemakzucht.
    Dit artikel uit zich slechts eufemistisch over hoe ik het werkelijk zie.

  25. Goed stuk. Ik woon nu in het buitenland en ben een stuk gelukkiger. Er is hier veel minder welvaart dan in Nederland maar het menselijk contact is een stuk rijker.
    Ik begrijp steeds beter wat mensen in Nederland zijn kwijt geraakt. Jammer.

  26. Een goed verhaal recht uit het hart, maar in mijn optiek toch enigszins eenzijdig. Waarom mogen patiënten niet aangesproken worden op hun levensstijl ? Als er kosten gemaakt worden voor zorg die eigenlijk voorkomen hadden kunnen worden, dan is dat toch een legitieme reden om daar als arts iets van te zeggen ? Nee, stel je voor dat je aangesproken wordt op je gedrag, dat kan niet in nederland want wij leven in een welvaartsstaat waar je als individu alles mag en kan…. Mensen aanspreken op hun rechten, plichten maar ook op hun verantwoordelijkheden is helemaal niet gek. Als je ziet wat comazuipers voor kosten met zich meebrengen, dat is echt niet normaal ! en dat heeft ook alles te maken met empathie, maar dan vanuit de zuiper beredeneerd naar de buitenwereld toe. Het is respectloos gedrag waar die personen echt niet mee zitten. Laat ze maar betalen voor dat gedrag ! En de voorbeelden over kanker, mijn zuster is overleden aan kanker op haar 42ste, maar dat heeft ze niet te danken aan een verkeerde levensstijl, maar aan onze fantastische welvaartsstandaard, die van de gemanipuleerde voedselproducten, pesticiden, geur, smaak en andere stoffen die ons eten zo prettig maken. Dit wordt door mensen bedacht en uitgevoerd en die zelfde mensen moeten ook weer aan kankerbestrijding gaan doen. Het is niet voor niks volksziekte nummer 1 ! Hoe naief kun je zijn om te denken dat we kanker succesvol kunnen bestrijden ? Jaren en jaren zijn er al voorbij waarin onze voedselproducten geïnfecteerd zijn met alle gore rotzooi van de industrie om maar zo veel mogelijk geld te verdienen, maar wel over de rug van anderen. Voor wie moet je nu empathie hebben eigenlijk ? Aan welke kant van de lijn moet je dan zijn en wie kan daar verandering in brengen ? Vanuit de regering hoef je geen voorbeeldfunctie te verwachten, en iedereen die zich er voor inzet is een roepende in de woestijn naar mijn idee. De wereld wordt meer individualistisch dan we misschien wel zouden wensen, maar hou het maar eens tegen…

  27. Opsomming van conclusies, eigen waarnemingen. Ik deel ze met de schrijfster hoor, daar niet van, maar in de laatste allinea staat:We lossen dus niets op. En dat is juist. Zolang we bestuurd worden door volksvertegenwoordigers die leven, denken en doen op astraal niveau, veranderd er nooit meer iets. Misschien toch maar een uitstapje proberen naar een socialistische regering? Je weet maar nooit….

  28. Liefde is …

    ooit begon de liefde
    buiten hen om
    zij kenden elkaar
    nog niet

    dan kennen zij
    elkaars namen
    en bevoelen
    delen van hun huid
    friemelen in elkaars haren

    en tot bedaren gekomen
    staren hun ogen
    in elkaars pupillen

    willen iets zeggen
    weten niet wat
    alleen: ik hou van jou

    oud en jaren later

    is liefde houden van
    elkaars gebrek
    aan empathie

  29. Laat ik me dan even verplaatsen in de machinist die de laatste seconden van de persoon die besloten heeft om op die wijze er een einde aan te maken, voor zijn ogen ziet wegtikken en dat dan de rest van zijn leven bij zich draagt. Die Eringa uitspraak is vooral dom, omdat de (op zich terecht) verontwaardigde discussie die daarover ontstaat, de andere kant van de zelfdoding door trein ondersneeuwt.

  30. Naastenliefde empathie en begrip
    Ver te zoeken in huidige tijd
    Terwijl het gewoon gratis weg te geven valt……

    Heel dankbaar voor een sruk als dit!

  31. Het “wegzetten” (cq uitsluiten) van sommige groepen mensen middels het poneren van een mening of het samenvatten met een zg grappig woord, kan ook een middel zijn om niet meer na te hoeven denken over wat er werkelijk aan de hand is. Dat kan handig zijn om je eigen leven overzichtelijk te maken als het problemen betreft die het eigen kunnen ver overstijgen. Dank voor het artikel.

  32. Er zijn teveel mensen en teveel mensen op empathie bij moeten te voelen. Daarbij doen al die mensen een aanslag op de middelen die we gedwongen met zijn alleen aan de overheid moeten afstaan. Althans als je ergens in de particuliere sector werkzaam bent. Empathie verwordt zo tot een luxe artikel dat alleen nog veroorloofd kan worden door een politieke elite en iedereen die vooral goed wil doen uit de portemonnee van een ander.

  33. Een mooi column met een sterk tegengeluid tegen het maakbaarheidsdenken. Een column “moet” ook positie innemen maar ik mis wel balans in dit verhaal. Alles is niet maakbaar, veel processen gaan onbewust dus mensen kunnen niet “gewoon” zomaar beschuldigd worden of van zorg onthouden worden. Aan de andere kant ga ik uit van dokters die willen helpen, dit overwegend met de juiste intenties doen, zich daar door jaren van zeer intensieve studie en opleiding voor ingezet hebben en zich gefrustreerd zien raken met bijvoorbeeld patiënten die vrijwel “direct” na de operatie, tegen beter weten in de sigaret alweer in het tracheostoma drukken op rookplaats van het ziekenhuis…..Ik vind dat mensen toch ook echt een eigen verantwoordelijkheid hebben waar ze op aangesproken mogen/dienen te worden. Dat ze niet onmondig zijn laat zich ook zien in het toenemende verbale en fysieke geweld tegen zorgverleners wat zich steeds meer laat zien!

  34. Een samen lezing, het woord zegt het al, bestaat uit samen leven. Dit houdt in dat je alleen betekenis kan hebben in relatie met anderen. Een waarde bestaat helemaal niet voor de enkeling. Waarden zijn onzichtbare constructies gebouwd tussen zielen, die het cement vormen voor een cultuur waarin een mens kan groeien tot persoon. Een cultuur die zich reduceert tot zichtbare feiten, maakt haar bron kapot. Er zijn helemaal geen ego´s en individualisten, daarvoor moet je eerst persoon worden. Waarden zijn geen keuze van ons, het zijn onzevor-waarden voor menszijn.

  35. Geheel mee eens. Gelukkig zijn er nog steeds mensen die oproepen tot meer mededogen en barmhartigheid. Zoals paus Franciscus, die in zijn pas verschenen encycliek hard uithaalt naar de mentaliteit van de moderne westerse wereld. Helaas krijgt hij in de Nederlandse media veel te weinig aandacht. In september gaat hij naar de VS en zal daar o.a. de Verenigde Naties de oren wassen. In december opent hij een speciaal Heilig Jaar met als thema barmhartigheid. En ondertussen laat hij in de omgeving van het Vaticaan een opvanghuis bouwen voor de zwervers en daklozen van Rome. Of je nou katholiek bent of niet, een voorbeeld om na te volgen.

  36. Jeeeeez, wat een jankstuk!

    Auteur is zeker het kind van zo’n nutteloze babyboomer.
    Groot geworden in een sociaal isolement.
    Mening gesynchroniseerd met de lievelings propaganda journaal.
    Wereldvisie overgenomen van de meelopers waar zee tegen op kijkt.

    Aan dit stuk, en de mensen die het ermee eens zijn schort een gigantische hoeveelheid natuurgetrouwe perceptie op het leven.

    Alsof de zaken die je benoemt zo zwart-wit zijn…
    Werkelijk, geef het schrijven op, we hebben echt niet meer van dit soort bullshit schrijvers nodig die de realiteit verdraaien waardoor er bestuurlijke besluiten worden genomen die na een paar decennia de bevolking, op logische wijze, zo hebben genaaid dat de empathie verdwijnt.

    Echt, GTFO

  37. mensen oordelen vaak veel te snel… zonder enige onderbouwing…

    Sprekend voorbeeld was toen ik alleengaand was en daarom ergens alleen op pad was (en een boterhammetje at oid) en een man mij meedeelde: “dat is een keuze” – dat heb ik mijnheer toch even dunnetjes verteld dat hij geen enkel recht van spreken had over mijn leven… Waar bemoeit hij zich mee?!

    Ziek worden is geen keuze… werkloos is geen keuze. Het is een situatie waarin je belandt en waar je meedenkenden zoekt ipv oordelende mensen die commentaar leveren over “hoeveel vrije tijd je wel niet moet hebben”

    Met andere woorden: goed stuk. Het egocentrische denken van velen mag best ietsje minder… gelukkig zijn er her en der initiatieven om samen iets te bereiken: pak ze op, omarm ze en koester ze – dáár wordt je wél vrolijk van 🙂

    take care, trek je eigen plan

  38. Mensen zijn nog steeds tot empathie in staat zodra iets in hun directe omgeving plaats vindt (vrienden en familie), maar het klopt, de processen in de huidige samenleving helpen niet mee, deels ook door teveel mensen op deze aarde (en we kunnen niet blijven groeien). Ik maak mij echter meer zorgen over empathie voor natuur en dierenwereld, aangezien we bezig zijn met de grootste uitroei van diersoorten, er blijft weinig habitat voor wilde dieren over door de alsmaar doorgroeiende wereldbevolking. Mensen hebben nog een keuze, de wilde dieren niet. Iedereen zou eens bewuster moeten worden, houd een ons met coma-zuipen, hamburgers vreten, XTC pretpillen slikken, pret-consumeren, enz.. Wij zijn niet zielig, we kunnen nadenken en handelen, doen dat dan ook!

  39. Goed verhaal en prima verwoord. Dat mag en kan overal gelezen worden.
    Overigens is dit wel exclusief kijken naar negatieve ontwikkelingen en gebeurtenissen. Ik had al vrij snel nadat ik begon te lezen de aandrang om de keerzijde (ook) te benoemen. Empathie neemt toe. Kleine schaal, eigen initiatief en nieuwe samenwerking zijn overal te zien. Het sociale klimaat keert. Eindelijk. Ik ontleen daaraan vertrouwen.
    P.S. Terreur en geweld, moord en doodslag zijn inmiddels wel onderdeel geworden van ons dagelijkse bestaan. Dat Is niet zo mooi.

Reageer

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *